Tiêu chuẩn IATF 16949:2016 – Hệ thống quản lý ngành linh kiện ô tô

Từ khi chiếc ô tô đầu tiên ra đời cho đến nay thì ngành công nghệ chế tạo oto đã có những bước tiến lớn vượt bậc. Bên cạnh đó việc đảm bảo an toàn cho người vận hành được đặt lên cao hơn bao giờ hết. Bộ tiêu chuẩn IATF 16949 ra đời đã trở thành một trong những tiêu chuẩn quốc tế được sử dụng rộng rãi nhất trong ngành ô tô, hài hòa các hệ thống đánh giá và chứng nhận khác nhau trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu.

diendaniso.com xin đưa ra những thông tin liên quan tới tiêu chuẩn IATF 16949:2016. Dù có thể chưa đầy đủ, nhưng những kiến thức dưới đây sẽ là nền tảng ban đầu cho Doanh nghiệp muốn xây dựng và đạt được chứng nhận IATF.

GIỚI THIỆU VỀ IATF 

IATF được viết tắt bởi International Automotive Task Force – Lực lượng Đặc nhiệm Ô tô Quốc tế. Đây là một hiệp hội toàn cầu bao gồm các nhà sản xuất ô tô và các hiệp hội công nghiệp ô tô quốc gia đến từ Châu Âu và Bắc Mỹ với mục đích thống nhất cũng như cải tiến các hệ thống quản lý chất lượng trong ngành công nghiệp ô tô.

Các thành viên chính của IATF:

IATF bao gồm nhiều tập đoàn ô tô lớn trên thế giới, như: General Motors (GM), Ford Motor Company, BMW Group, Mercedes-Benz Group, Volkswagen, Renault, Stellantis (Fiat Chrysler, PSA…) Và các tổ chức đại diện như AIAG (Mỹ), VDA (Đức), SMMT (Anh), ANFIA (Ý), IATF France, Japan JAMA/QSA…vv

Mục tiêu chính của hiệp hội IATF:

Sự ra đời của hiệp hội IATF 16949 này nhằm mục đích phát triển các tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng phù hợp cho cả chuỗi cung ứng của ngành ô tô. Đồng thời cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ cũng như quy trình sản xuất và dịch vụ đang có. Đồng thời giúp tạo ra được một bộ yêu cầu chung thay vì nhiều bộ tiêu chuẩn riêng lẻ của từng nhà sản xuất. Giảm thiểu sự chồng chéo trong đánh giá và chứng nhận chất lượng của các nhà cung ứng.

Hoạt động nổi bật của IATF:

• Phát triển và duy trì tiêu chuẩn IATF 16949 – tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng dành riêng cho ngành công nghiệp ô tô, được tích hợp với ISO 9001.
• Thiết lập hệ thống công nhận và giám sát các tổ chức chứng nhận (CB) để đảm bảo tính nhất quán và tin cậy trong quá trình đánh giá chứng nhận.
• Cung cấp cổng thông tin IATF Global Oversight để quản lý dữ liệu chứng nhận và các hoạt động đánh giá toàn cầu.

> Nguồn: iatfglobaloversight.org

Video giới thiệu tiêu chuẩn IATF 16949

IATF 16949 LÀ GÌ ? 

Tiêu chuẩn kỹ thuật IATF 16949, trước đây được gọi là tiêu chuẩn ISO/TS 16949 hoặc đơn giản là TS 16949 được hiệp hội IATF ban hành ra. IATF 16949 mới ra đời có điều chỉnh một số khía cạnh của quản lý chất lượng trong ngành ô tô. Được xuất bản lần đầu bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) vào năm 1999, bản sửa đổi gần đây nhất của IATF 16949 đã được Thông qua và xuất bản vào năm 2016 bởi Hiệp Hội Ô tô Quốc tế (IATF).

IATF 16949 đề cập cụ thể các khía cạnh sau của hệ thống quản lý chất lượng trong ngành ô tô:

• Quy trình hiệu quả và hiệu quả
• Sự hài lòng của khách hàng
• Cải tiến liên tục
• Phòng ngừa khiếm khuyết
• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng

IATF 16949 không phải là một tiêu chuẩn quản lý chất lượng độc lập, nhưng được thực hiện như một phần bổ sung và sẽ được sử dụng cùng với ISO 9001:2015, một tiêu chuẩn quản lý chất lượng áp dụng cho các doanh nghiệp trong một số ngành. Tuy nhiên, tính tổng quát của ISO 9001 kết hợp với những cân nhắc chuyên biệt của ngành công nghiệp ô tô có nghĩa là một tiêu chuẩn dành riêng cho ô tô phải được tạo ra để thu hẹp khoảng cách. TS 16949 được tạo ra để đáp ứng nhu cầu đó.

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN IATF 16949

Để hình thành nên bộ tiêu chuẩn IATF 16949 như hiện nay, tiêu chuẩn này đã trải qua một quá trình phát triển đáng kể. Ban đầu, nó có tên gọi là ISO/TS 16949, là một tài liệu kỹ thuật đưa ra các yêu cầu cụ thể trong việc áp dụng Hệ thống Quản lý Chất lượng ISO 9001:2008 cho các cơ sở sản xuất trong ngành ô tô.

ISO/TS 16949 được xây dựng dựa trên hai yếu tố cốt lõi: 8 nguyên tắc quản lý chất lượng và việc đáp ứng yêu cầu cụ thể của khách hàng. Mục tiêu là phát triển một hệ thống quản lý chất lượng hướng đến cải tiến liên tục, phòng ngừa lỗi, và giảm thiểu biến động, lãng phí trong chuỗi cung ứng.

Lần đầu tiên ISO/TS 16949 được ban hành vào năm 1999, nhằm cụ thể hóa việc áp dụng ISO 9001 trong sản xuất ô tô và linh kiện. Các phiên bản tiếp theo vào năm 2002 và 2009 đã được cập nhật để đồng bộ với sự thay đổi của ISO 9001. Đến năm 2016, tiêu chuẩn chính thức được đổi tên thành IATF 16949:2016 dưới sự quản lý của Hiệp hội IATF.

Tại Việt Nam, bộ tiêu chuẩn này đã được công nhận là Tiêu chuẩn Quốc gia với mã số TCVN ISO/TS 16949:2011.

ĐỐI TƯỢNG CỦA IATF 16949:2016

Tiêu chuẩn IATF 16949:2016 được thiết kế dành riêng cho các tổ chức hoạt động trong chuỗi cung ứng ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là những doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng và cung cấp dịch vụ có liên quan. Bất kỳ tổ chức nào nằm trong chuỗi giá trị này đều có thể áp dụng và đăng ký chứng nhận theo tiêu chuẩn.

Cụ thể, các đối tượng có thể áp dụng bao gồm:

• Các cơ sở sản xuất và địa điểm cung cấp dịch vụ trong chuỗi cung ứng ô tô, nơi thực hiện các hoạt động sản xuất có giá trị gia tăng.
• Các đơn vị sản xuất và cung ứng các bộ phận trong hệ thống sản phẩm ô tô, từ chi tiết hoàn chỉnh đến bán thành phẩm. Bao gồm cả hoạt động lắp ráp và dịch vụ hỗ trợ liên quan đến sản phẩm.
• Các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM – Original Equipment Manufacturer) trong ngành ô tô.
• Các tổ chức cung cấp nguyên vật liệu, linh kiện, cụm lắp ráp hoặc dịch vụ gia công như xử lý nhiệt, sơn phủ, mạ điện, sơn tĩnh điện, v.v.
• Các bộ phận hỗ trợ như trung tâm thiết kế, văn phòng điều hành, trung tâm phân phối,… dù không nằm trực tiếp trong nhà máy nhưng vẫn tham gia vào chuỗi cung ứng và cần được đánh giá trong hệ thống quản lý chất lượng – tuy nhiên, các đơn vị này không được chứng nhận độc lập theo tiêu chuẩn.

Những trường hợp không thuộc phạm vi áp dụng của IATF 16949:

• Các tổ chức sản xuất phương tiện cơ giới phục vụ trong công nghiệp, nông nghiệp nhưng không sử dụng cho giao thông – như thiết bị khai thác mỏ, xây dựng, lâm nghiệp,…
• Các bộ phận ô tô dùng cho dịch vụ sau bán hàng, được sản xuất theo đơn đặt hàng từ OEM đã đăng ký với IATF nhưng không được OEM trực tiếp mua hoặc phân phối.
• Các đơn vị sản xuất dụng cụ, đồ gá, khuôn đúc, thiết bị hỗ trợ trong sản xuất ô tô – vì đây không phải là sản phẩm cuối cùng trong chuỗi cung ứng ô tô.
• Các sản phẩm đã qua tái sản xuất hoặc làm lại (remanufactured/reworked) không nằm trong phạm vi của tiêu chuẩn này.

CÁC PHIÊN BẢN CỦA TIÊU CHUẨN IATF 16949

Kể từ khi phát triển ban đầu vào năm 1999, Tiêu chuẩn Ô tô đã dần dần phát triển thành một tiêu chuẩn quốc tế cho ngành công nghiệp ô tô. Trong những năm sau khi thành lập, TS 16949 đã trải qua một số thay đổi và lặp lại, thích ứng với ngành công nghiệp ô tô thay đổi liên tục. Bản sửa đổi mới nhất này được IATF phát triển và xuất bản vào tháng 10 năm 2016 với sự chấp thuận của ủy ban chất lượng của ISO. Do sự thay đổi về nhà xuất bản, bản sửa đổi mới nhất này chính thức được gọi là IATF 16949: 2016, hoặc đơn giản là IATF 16949.

Giống như tất cả các tiêu chuẩn chứng nhận khác thì việc công bố tiêu chuẩn IATF 16949 mới có nghĩa là các nhà sản xuất ô tô được chứng nhận trong lần lặp lại năm 2009 sẽ cần phải chuyển đổi sang phiên bản mới để đáp ứng các yêu cầu của bản sửa đổi năm 2016. Hạn chót cho việc chuyển đổi này là ngày 14 tháng 9 năm 2018, là ngày mà tất cả các chứng chỉ TS 16949 sẽ hết hạn và sẽ không còn khả dụng để gia hạn.

Khi các doanh nghiệp ô tô chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi từ TS 16949:2009 sang IATF 16949:2016, điều quan trọng đối với cả tổ chức được chứng nhận và chưa được chứng nhận là phải hiểu được sự khác biệt chính giữa các bản sửa đổi 2009 và 2016, lợi ích của chứng nhận IATF 16949 và cách chuẩn bị phù hợp cho quá trình chuyển đổi hoặc chứng nhận lần đầu tiên.

• Sự hài lòng của khách hàng

Cung cấp các sản phẩm đáp ứng nhất quán các yêu cầu của khách hàng và một dịch vụ đáng tin cậy và có thể tin cậy.

• Giảm chi phí hoạt động

Cải tiến liên tục các quy trình và mang lại hiệu quả hoạt động đồng nghĩa với việc tiết kiệm được tiền.

• Cải thiện mối quan hệ của các bên liên quan

Cải thiện nhận thức của tổ chức của bạn với nhân viên, khách hàng và nhà cung cấp.

• Thông tin đăng nhập kinh doanh đã được chứng minh

Xác minh độc lập dựa trên tiêu chuẩn công nghiệp được công nhận trên toàn cầu nói lên rất nhiều điều.

• Khả năng giành được nhiều công việc kinh doanh hơn

Thông số kỹ thuật mua sắm thường yêu cầu chứng nhận như một điều kiện để cung cấp, vì vậy chứng nhận sẽ mở ra cánh cửa.

• Được toàn cầu công nhận là nhà cung cấp có uy tín

Chứng chỉ được quốc tế công nhận và chấp nhận trong toàn bộ chuỗi cung ứng của ngành, thiết lập các tiêu chuẩn ngành cho các nhà cung cấp tìm nguồn cung ứng.

• Phương pháp tiếp cận chất lượng nhất quán

Cách tiếp cận phổ biến trong chuỗi cung ứng để phát triển nhà cung cấp hoặc nhà thầu phụ, thúc đẩy tính nhất quán, năng lực và kiểm soát.

QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI HỆ THỐNG IATF 16949:2016

Để triển khai thành công tiêu chuẩn IATF 16949:2016, các doanh nghiệp trong ngành công nghiệp ô tô cần thực hiện một cách có hệ thống theo từng giai đoạn cụ thể, đồng thời đảm bảo tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của tiêu chuẩn. Diendaniso.com xin chia sẻ cho bạn về quy trình các bước khi triển khai IATF 16949:2016

1. Giai đoạn chuẩn bị

Bước đầu tiên tổ chức của bạn cần xác định phạm vi áp dụng (scope) của hệ thống quản lý QMS sao cho phù hợp với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời cần phải xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết bao gồm việc lập báo cáo định hướng và thành lập ban chỉ đạo thực hiện dự án IATF 16949:2016 một cách hiệu quả nhất.

2. Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng

Tiếp theo, doanh nghiệp sẽ xây dựng hệ thống văn bản quản lý chất lượng tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn. Hệ thống này bao gồm:

• Chính sách và mục tiêu chất lượng
• Sổ tay chất lượng
• Quy trình, biểu mẫu và hướng dẫn công việc liên quan

Song song đó, tổ chức cần tổ chức đào tạo nhận thức và kỹ năng cho cán bộ, nhân viên, đặc biệt là về 5 công cụ cốt lõi (5 Core Tools) trong IATF 16949, gồm:

1: FMEA (Potential Failure Mode and Effects Analysis): Phân tích hình thức sai lỗi tiềm ẩn và tác động của các hình thức sai lỗi tiềm ẩn.

2: SPC (Statistical Process Control): Kiểm soát quá trình bằng phương pháp thống kê.

3: MSA (Measurement System Analysis): Phân tích hệ thống đo lường

4: APQP (Advanced Product Quality Planning): Hoạch định chất lượng trước khi sản xuất sản phẩm

5: PPAP (Production Part Approval Process): Quá trình phê duyệt sản xuất.

>>> Từ 5 công cụ cốt lõi đến 6 công cụ – Cập nhật mới trong IATF 16949

3. Triển khai và vận hành hệ thống

Doanh nghiệp cần phổ biến hệ thống quản lý đã xây dựng đến toàn bộ các bộ phận liên quan và đảm bảo việc áp dụng diễn ra đồng bộ và hiệu quả. Trong quá trình này, các tài liệu, quy trình có thể được rà soát và điều chỉnh để đảm bảo tính khả thi, kiểm soát tốt các hoạt động và thúc đẩy cải tiến liên tục.

4. Đánh giá nội bộ và xem xét của lãnh đạo

Doanh nghiệp của bạn cần phải tổ chức định kì họp đánh giá nội bộ nhằm kiểm tra mức độ tuân thủ của hệ thống so với các yêu cầu của bộ tiêu chuẩn. Những điểm không phù hợp sẽ được ghi nhận để thực hiện hành động khắc phục và cải tiến.

5. Đăng ký đánh giá và cấp chứng nhận

Khi hệ thống quản lý chất lượng đã vận hành ổn định và đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn, doanh nghiệp có thể lựa chọn một tổ chức chứng nhận được công nhận (CB) để tiến hành đăng ký đánh giá chứng nhận.

Tổ chức chứng nhận sẽ thực hiện quá trình đánh giá chính thức. Nếu phát hiện các điểm không phù hợp, doanh nghiệp sẽ được yêu cầu thực hiện hành động khắc phục trong một thời gian quy định. Khi mọi yêu cầu đã được đáp ứng, tổ chức chứng nhận sẽ cấp giấy chứng nhận IATF 16949:2016.

Giấy chứng nhận này thường có thời hạn hiệu lực là 3 năm, và trong thời gian đó, doanh nghiệp sẽ được giám sát định kỳ để đảm bảo hệ thống tiếp tục duy trì tính phù hợp và hiệu quả.

> Danh mục tài liệu tiêu chuẩn IATF 16949:2016 

Hy vọng những kiến thức trên đây mà diendaniso.com cung cấp đã giúp bạn hiểu hơn về bộ tiêu chuẩn cho ngành linh kiện OTO IATF 16949:2016 !

Nguồn: iatfglobaloversight.org