Từ 5 công cụ cốt lõi đến 6 công cụ – Cập nhật mới trong IATF 16949

Theo thông tin từ tháng 3/2024 này tổ chức AIAG đã chính thức ban hành sổ tay APQP và Control Plan phiên bản mới nhất. Như vậy bộ công cụ cốt lõi trong thệ thống quản lý IATF 16949 thành 6 core tools. Bài viết này, diendaniso.com xin chia sẻ cho bạn về những tóm tắt cập nhật liên quan đến công cụ thứ 6 mới nhất trong IATF 16949:2016.

Nội dung

1 Từ 5 công cụ trong IATF 16949 cho đến công cụ thứ 6
2 Những thiếu sót khi áp dụng 5 công cụ IATF
3 Tầm quan trọng của công cụ thứ 6 trog IATF 16949
4 Những thay đổi cụ thể cần lưu ý cho triển khai bộ 6 công cụ
5 Gợi ý triển khai cho doanh nghiệp

Từ 5 công cụ trong IATF 16949 cho đến công cụ thứ 6

Như một biểu tượng và linh hồn của bộ tiêu chuẩn IATF 16949, khi nhắc đến tiêu chuẩn này mọi người sẽ nghĩ ngay đến 5 công cụ cốt lõi IATF áp dụng cho việc phát triển sản phẩm/quy trình và quản lý chất lượng như:

Advanced Product Quality Planning (APQP) – Lập kế hoạch chất lượng sản phẩm & quá trình
Production Part Approval Process (PPAP) – Quy trình phê duyệt chi tiết sản phẩm sản xuất
Failure Modes and Effects Analysis (FMEA) – Phân tích lỗi tiềm tàng và ảnh hưởng
Measurement System Analysis (MSA) – Phân tích hệ thống đo lường
Statistical Process Control (SPC) – Kiểm soát quá trình bằng thống kê

5 core tools (FMEA, SPC, MSA, APQP, PPAP) này được tổ chức AIAG (Automotive Industry Action Group – Hiệp hội ô tô của Mỹ) ban hành và cập nhật mới nội dung, vì vậy để áp dụng hiệu quả IATF 16949 và 5 core tools, các tổ chức cần phải thường xuyên cập nhật phiên bản mới nhất của các công cụ này.

Đối với tiêu chuẩn IATF 16949 thì 5 công cụ cốt lõi sẽ được vận dụng vào từng giai đoạn theo lưu đồ trên. Ngoài ra, bạn phải luôn nhớ rằng, hệ thống chất lượng luôn được kiểm soát và cải tiến. Vì vậy, khi đi vào sản xuất hàng loạt (Mass Production), các công cụ này vẫn luôn được áp dụng. Chúng tôi sẽ giải thích chi tiết đối với từng loại công cụ này trong loạt bài sau.

Những thiếu sót khi áp dụng 5 công cụ IATF

Trong quá trình áp dụng 5 công cụ IATF vào việc quản lý chất lượng sản phẩm. Các chuyên gia hàng đầu nhiều kinh nghiệm cũng chỉ ra khá nhiều điểm thiếu hụt như sau:

Thiếu hụt đi công cụ kiểm soát quy trình sản xuất liên tục: Sau khi áp dụng các chuyên gia cho biết bộ 5 công cụ truyền thống hiện chưa có công cụ chuyên biệt để kiểm soát chặt chẽ các thông số và đặc tính quan trọng trong sản xuất hàng loạt.
Thiết sự liên kết chặt chẽ giữa kế hoạch và thực thi: Với việc công bố công cụ này chỉ tập trung vào việc lập kế hoạch cũng như phân tích và phê duyệt mà thiếu đi những công cụ trung gian giúp kết nối chúng với quá trình kiểm soát trên sàn sản xuất. Chính vì thế mà việc liên kết giữa kế hoạch và thực thi còn một khoảng cách khá lớn.

Chưa thực sự đáp ứng sự phức tạp ngày càng cao của ngành ô tô: Với sự phát triển của xe điện và các loại hình di chuyển tự động đòi hỏi khả năng kiểm soát tốt quy trình linh hoạt và phản ứng một cách nhanh chóng và chính xác- điều mà bộ 5 công cụ truyền thống vẫn chưa đáp ứng được một cách đầy đủ.

Không theo kịp yêu cầu ngày càng khắt khe của OEM và tiêu chuẩn IATF 16949: Các nhà sản xuất ô tô lớn yêu cầu kiểm soát đặc tính ổn định, minh bạch và truy xuất được. Thiếu công cụ chuyên biệt như Control Plan dễ dẫn đến điểm không phù hợp trong đánh giá và audit hệ thống.

Chính những thực tế này từ sự nghiên cứu nhiều năm của các chuyên gia thì đòi hỏi việc cần phải có thêm một công cụ nữa để đưa vào bộ “cốt lõi” nhằm phản ánh đầy đủ hơn quá trình phát triển và kiểm soát sản phẩm/ quy trình. Theo đó thì nhiều nguồn tin có đưa ra khái niệm “6 Quality Core Tools” hoặc “Core Tools 6-Pack” trong ngành ô tô. Công cụ được thêm vào chính là: Control Plan (CP) – Kế hoạch kiểm soát quá trình/quy trình sản xuất.

Do đó bộ “6 công cụ cốt lõi” sẽ là: APQP – Control Plan – PPAP – FMEA – MSA – SPC.

Tầm quan trọng của công cụ thứ 6 trog IATF 16949

Việc ra đời công cụ thứ 6 nhằm bổ sung những khuyết thiếu của 5 công cụ đang tồn tại nhằm giúp hoàn thiện hóa quy trình quản lý chất lượng sản phẩm đồng thời giúp hệ thống vận hành hiệu quả trơn tru:

Control Plan là cầu nối rất quan trọng giữa phân tích rủi ro (FMEA) và thực thi kiểm soát quy trình sản xuất – nhiều non-conformance (không phù hợp) trong ngành ô tô chủ yếu liên quan đến thiếu hoặc yếu kế hoạch kiểm soát.

Sự phức tạp của sản phẩm/qui trình trong ngành ô tô ngày càng tăng: điện hoá (electrification), phần mềm, nguồn gốc linh kiện phức tạp,… Để đồng bộ với tiêu chuẩn và yêu cầu khách hàng: khi CP trở thành bản riêng, nhiều OEM/nhà cung cấp (tier 1/tier 2) sẽ yêu cầu rõ hơn việc lập và duy trì kế hoạch kiểm soát – từ đó CP trở thành một công cụ độc lập và quan trọng như các công cụ khác.

Những thay đổi cụ thể cần lưu ý cho triển khai bộ 6 công cụ

Dưới đây là một số điểm cập nhật quan trọng khi bạn chuyển sang triển khai theo bộ “6 công cụ” trong bối cảnh IATF 16949 và các yêu cầu khách hàng (OEM) mới:

Công cụ	Các cập nhật/nhấn mạnh cần triển khai
APQP	Bản 3rd Edition của APQP được phát hành (của AIAG) với các thay đổi như: thêm phần sourcing (nguồn cung), change management, metrics chương trình, gated management. APQP không còn chứa nội dung Control Plan (vì CP đã tách ra thành riêng) → cần tách rõ khi áp dụng.
Control Plan (CP)	CP bản 1st Edition riêng được phát hành. Khi lập Control Plan: cần đảm bảo gắn với FMEA, phản ánh các đặc tính kiểm soát, các yêu cầu đo lường/thông số/quy trình, và được duy trì khi sản xuất (mass production). Với các chương trình mới (new programmes) OEM yêu cầu CP mới áp dụng, legacy CP có thể không được chấp nhận
PPAP	Được xác định là phần của “6-Pack”. Do đó, phải theo dõi phiên bản mới khi phát hành.
FMEA	Sự phối hợp giữa AIAG & VDA (hướng dẫn chung AIAG/VDA FMEA handbook) để hợp nhất phương pháp toàn cầu. Do CP tách ra, FMEA cần rõ ràng hơn phần kết nối với CP.
MSA & SPC	Cả hai vẫn trong bộ – nhưng cần cập nhật phiên bản mới nhất: AIAG liệt kê “Quality Core Tools – Connect the Dots” với các công cụ: APQP, CP, PPAP, FMEA, MSA, SPC. Đảm bảo hệ thống đo lường (MSA) và kiểm soát quá trình (SPC) được duy trì và được auditor hệ thống QMS ngành ô tô yêu cầu.
Yêu cầu auditor & tổ chức	Tức là tổ chức phải đảm bảo đội ngũ nội bộ (internal auditors) hoặc tổ chức chất lượng hiểu và đánh giá được các công cụ cốt lõi.

Gợi ý triển khai cho doanh nghiệp

Để doanh nghiệp của bạn (nhà sản xuất ô tô / nhà cung cấp linh kiện) triển khai hiệu quả theo cập nhật này, chuyên gia của chúng tôi xin chia sẻ cho bạn những chú ý cần bạn tham khảo:

Đánh giá hiện trạng: kiểm tra xem doanh nghiệp bạn hiện đang áp dụng bao nhiêu công cụ (APQP, PPAP, FMEA, MSA, SPC, CP) – có dùng Control Plan riêng không, có cập nhật phiên bản mới không.
Tách rõ CP nếu đang kết hợp với APQP: nếu hiện tại CP nằm trong APQP hoặc chưa được quản lý như một công cụ riêng biệt thì nên tách ra, xây dựng kế hoạch kiểm soát riêng với các nội dung: đặc tính quan trọng (CTQ), phương pháp kiểm soát, tần suất, phản ứng khi không phù hợp, liên kết với FMEA.
Cập nhật phiên bản công cụ: ví dụ APQP 3rd Edition, CP-1st Edition, PPAP chuẩn bị phiên bản mới. Kiểm tra yêu cầu từ OEM xem họ đã yêu cầu giai đoạn chuyển đổi hay chưa.

Đào tạo nội bộ & nâng cao năng lực auditor: đảm bảo đội ngũ nội bộ hiểu bộ 6 công cụ, biết cách đánh giá, liên kết giữa các công cụ, biết vai trò CP, và đáp ứng yêu cầu của audit IATF.
Đồng bộ với yêu cầu khách hàng (OEM) & CSR (Customer Specific Requirements): nhiều OEM đã thông báo chuyển sang APQP mới và CP mới với thời hạn cụ thể (ví dụ GM/Ford/Stellantis).
Tích hợp CP vào hệ thống QMS: CP không chỉ là tài liệu khởi tạo mà phải duy trì trong sản xuất hàng loạt, có cơ chế đánh giá, thay đổi khi cần, liên kết với SPC/MSA/FMEA.
Theo dõi audit, non-conformances liên quan CP: vì CP là một điểm “vấn đề” thường xuyên được audit phát hiện (non-conformance) nên doanh nghiệp nên chủ động rà soát CP để tránh bị audit “đánh” về thiếu hoặc không phù hợp.

Có thể nói việc chuyển từ bộ “5 công cụ cốt lõi” sang “6 công cụ cốt lõi” (thêm CP) không chỉ là sự thay đổi hình thức mà là một bước tiến về chiều sâu và hiệu quả của hệ thống quản lý chất lượng trong ngành ô tô – đặc biệt dưới tiêu chuẩn IATF 16949. CP giúp bù đắp những thiếu hụt của bộ 5 công cụ khi áp dụng trong môi trường sản xuất hiện đại, phức tạp và yêu cầu kiểm soát cao, đồng thời tăng cường liên kết giữa công cụ và nâng cao hiệu quả thực thi.