Tiêu chuẩn FSSC 22000 – Hệ thống Quản lý An toàn Thực phẩm

Việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng cho các Doanh Nghiệp lĩnh vực thực phẩm là điều cần thiết trong tình hình mất an toàn thực phẩm hiện nay. Tuy nhiên có khá nhiều tiêu chuẩn áp dụng khiến doanh nghiệp bối rối không biết nên áp dụng hệ thống nào phù hợp với doanh nghiệp mình. Chính vì thế mà Hiệp hội Chứng nhận An toàn Thực phẩm đã kết hợp hai chứng chỉ ISO 22000 và ISO/TS 22002 thành tiêu chuẩn FSSC 22000 (Chứng nhận Hệ thống An toàn Thực phẩm), và được tổ chức GFSI chấp thuận.

FSSC 22000 là một cơ chế chứng nhận của Hiệp hội Chứng nhận an toàn thực phẩm đối với các đơn vị sản xuất và chế biến thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Hệ thống này được hầu hết các thị trường chấp nhận. diendaniso.com xin đưa ra những thông tin liên quan tới tiêu chuẩn FSSC 22000. Dù có thể chưa đầy đủ, nhưng những kiến thức dưới đây sẽ là nền tảng ban đầu cho Doanh nghiệp muốn xây dựng và đạt được chứng nhận an toàn thực phẩm.

FSSC 22000 LÀ GÌ?

FSSC là viết tắt tên của tổ chức chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (Food Safety System Certification). Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 được ra đời từ năm 2008 và có trụ sở tại Hà Lan. Thời điểm đó ISO 22000:2010 không được chấp thuận thông qua quá trình chuẩn GSFI. Đến năm 2010 mới chính thức được thừa nhận và cho ra đời tiêu chuẩn FSSC 22000:2010. Có thể nói Hiệp hội Chứng nhận an toàn thực phẩm đã kết hợp hai tiêu chuẩn ISO 22000 và PAS 220 + các yêu cầu bổ sung thành tiêu chuẩn FSSC 22000 (Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm) và hoàn toàn được công nhận bởi tổ chức GFSI.

Tổ chức Chứng nhận Hệ thống An toàn Thực phẩm 22000 (FSSC 22000) cung cấp một Chương trình chứng nhận hoàn chỉnh để đánh giá và chứng nhận Hệ thống Quản lý An toàn Thực phẩm (FSMS) hoặc Hệ thống Quản lý Chất lượng và Hệ thống Quản lý Chất lượng và Hệ thống Quản lý Chất lượng FSSC (FSSC 22000).

GFSI LÀ GÌ ?

GFSI là Global Food Safety Initiative – Sáng kiến an toàn thực phẩm toàn cầu. GFSI là một bộ phận của Diễn đàn hàng tiêu dùng và sự hợp tác của các nhà bán lẻ, các nhà sản xuất và các công ty dịch vụ thực phẩm toàn cầu.

Các hệ thống tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm như BRC, IFS, SQF, GLOBAL G.A.P., BAP được GFSI đánh giá dựa trên một bộ tiêu chí cơ bản. Các tiêu chuẩn đáp ứng các tiêu chí được công nhận. Nhiều nhà bán lẻ và nhà sản xuất lớn đang yêu cầu nhà cung cấp có chứng nhận được GFSI công nhận. Một trong những tiêu chuẩn được đánh giá là FSSC 22000.

Nguồn: fssc.com

Video tìm hiểu bộ tiêu chuẩn FSSC 22000

TIÊU CHUẨN FSSC 22000 PHIÊN BẢN 6.0

Hiện tại phiên bản mới nhất của bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 chính là phiên bản 6.0 được xuất bản vào đầu tháng 4 năm 2023. Theo đó thì tất cả các chứng nhận cá nhân theo FSSC 22000 phiên bản cũ (5.1) sẽ cần phải chuyển đổi sang phiên bản mới nhất 6.0 trước ngày 31 tháng 3 năm 2025.

Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 phiên bản 6.0 với nhiều những thay đổi quan trọng nhằm nâng cao được tính minh bạch cũng như bền vững về an toàn thực phẩm. Một số điểm mới nổi bật được kể đến như sau:

1. Bổ sung các yêu cầu mới trong nội dung bắt buộc

FSSC 22000 v6.0 cập nhật và mở rộng các yêu cầu bổ sung (Additional Requirements), bao gồm:

• Văn hóa an toàn thực phẩm: FSSC 22000 có yêu cầu cần phải xây dựng, duy trì và cải tiến văn hóa an toàn thực phẩm tại tổ chức.
• Kiểm soát nhãn mác (Labelling): Tổ chức của bạn cần phải đảm bảo chính xác thông tin ghi trên nhãn, kiểm tra nhãn in – dán đúng sản phẩm, phòng ngừa nhầm lẫn gây dị ứng.
• Môi trường (Environmental Monitoring): Tổ chức của bạn cần phải bắt buộc triển khai chương trình giám sát môi trường đối với các nhóm ngành rủi ro cao (ví dụ: chế biến thực phẩm sẵn ăn, sản phẩm từ sữa…).

2. Tích hợp các yếu tố phát triển bền vững

Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 phiên bản v6.0 này có lồng ghép được hết các yếu tố phát triển bền vững, ví dụ như:

• Quản lý chất thải thực phẩm.
• Sử dụng tài nguyên hiệu quả.
• Khuyến khích các tổ chức xây dựng mục tiêu ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).

3. Cập nhật phiên bản mới của ISO 22000 và các chương trình tiên quyết (PRPs)

FSSC 22000 vẫn dựa trên bộ tiêu chuẩn ISO 22000:2018 không thay đổi tuy nhiên một số tiêu chuẩn PRPs (ISO/TS 22002-x) đã được cập nhật phiên bản mới và yêu cầu áp dụng đầy đủ (tuỳ theo lĩnh vực hoạt động: chế biến thực phẩm, bao bì, vận chuyển…).

4. Định nghĩa lại các nhóm ngành (Food Chain Categories)

Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 phiên bản 6.0 cập nhật, phân loại lại 23 nhóm ngành trong chuỗi thực phẩm nhằm phù hợp hơn với thực tế sản xuất. Một số nhóm ngành có thêm yêu cầu riêng (ví dụ: ngành bao bì, chăn nuôi, thức ăn chăn nuôi…).

ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG FSSC 22000

Theo FSSC 22000 phiên bản mới nhất hiện nay là phiên bản 6.0 có nêu rõ đối tượng được áp dụng hệ thống quản lý chất lượng này có thể là toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm bao gồm: thực phẩm, bao bì, vật liệu bao gói, nhà sản xuất và nhà phân phối. Có thể là các ngành như:

• Nhà nuôi trồng thủy sản, gia súc
• Sản xuất thực phẩm
• Sản xuất bao bì thực phẩm và vật liệu bao gói thực phẩm
• Sản xuất thức ăn chăn nuôi
• Vận chuyển và lưu kho
• Chuỗi bán lẻ và bán sỉ
• Cung cấp dịch vụ ăn uống và thực phẩm

Phạm vi FSSC 22000 là xác định các yêu cầu cần thiết để đảm bảo một hệ thống quản lý được đặt ra để đáp ứng nhu cầu của các nhà quản lý nhà máy, các đối tác kinh doanh thực phẩm và người tiêu dùng cuối cùng. Tất cả các tổ chức trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm có thể được hưởng lợi từ chứng nhận FSSC 22000, bất kể quy mô hoặc độ phức tạp của họ. Chúng bao gồm các nhà sản xuất và chế biến:

• Các sản phẩm động vật dễ hỏng (ví dụ thịt, gia cầm, trứng, sữa và các sản phẩm cá).
• Các sản phẩm thực phẩm dễ hư hỏng như hoa quả tươi, rau củ quả tươi đóng gói, vv.
• Sản phẩm thực phẩm được để lâu dài trên kệ ở nhiệt độ môi trường xung quanh như: đồ đóng hộp, bánh quy, đồ ăn nhẹ, dầu, nước uống, mì, bột mì, đường, muối).
• Thành phần thực phẩm (ví dụ như vitamin, khoáng chất, sinh học văn hóa, hương liệu, enzyme và chế biến hỗ trợ).
• Vật liệu bao bì thực phẩm (tiếp xúc trực tiếp, gián tiếp với thực phẩm).
• Thực phẩm và thức ăn cho động vật (ví dụ như thức ăn gia súc, thức ăn thủy sản).
• Các sản phẩm động vật chính (ví dụ sữa, cá, trứng, mật ong).

CÁC THÀNH PHẦN CỦA FSSC 22000

Như trong Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 là sự kết hợp của hai tiêu chuẩn ISO 22000 và PAS 220 cùng với các yêu cầu bổ sung khác.

Để tổ chức được chứng nhận FSSC 22000 cần phải thực hiện quy trình đáp ứng được tất cả các yêu cầu của tiêu chuẩn này. Hệ thống sử dụng cách tiếp cận của hệ thống an toàn thực phẩm ISO 22000 về hệ thống quản lý . Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm có thể kết hợp với các hệ thống quản lý khác như tiêu chuẩn ISO 9001 và tiêu chuẩn ISO 14001.

Hệ thống FSSC 22000 được tạo nên bằng 3 thành phần cơ bản. Bao gồm:

• ISO 22000 – Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
• PRP (prerequisite programs- Chương trình tiên quyết)
• Các yêu cầu bổ sung của FSSC 22000

LỢI ÍCH CỦA FSSC 22000 ÁP DỤNG CHO DOANH NGHIỆP

Việc thực hiện Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tuân thủ theo tiêu chuẩn FSSC 22000 mang đến các doanh nghiệp những lợi ích sau:

• Giảm thời gian điều tra xuống mức tối thiểu

Hệ thống quản lý theo FSSC 22000 tốt sẽ giúp doanh nghiệp của bạn giảm thời gian điều tra vi phạm an toàn thực phẩm.

• Gia tăng sự hài lòng của khách hàng

Có được hệ thống FSSC 22000 sẽ giúp cung cấp các sản phẩm đáp ứng nhất quán các yêu cầu của khách hàng từ đó mang lại lòng tin và sự hài lòng đến khách hàng của bạn.

• Được công nhận toàn cầu là nhà cung cấp uy tín

Chứng nhận FSSC 22000 được quốc tế công nhận và được chấp nhận trong toàn bộ chuỗi cung ứng của ngành thực phẩm, thiết lập các tiêu chuẩn ngành cho các nhà cung cấp tìm nguồn cung ứng.

• Thông tin đăng nhập kinh doanh đã được chứng minh

Sau khi được chứng nhận FSSC 22000 thì thông tin nhà máy sẽ được cung cấp lên hệ thống chứng nhận toàn cầu. Việc này sẽ giúp nang cao uy tín và vị thế của doanh nghiệp trên toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.

• Tuân thủ pháp luật

Vì hệ thống FSSC 22000 hài hòa với các quy định của pháp luật nên áp dụng tốt có thể giúp đáp ứng được tốt các yêu cầu luật định và quy định tác động như thế nào đến tổ chức của bạn và khách hàng của tổ chức.

• Khả năng giành được nhiều công việc kinh doanh hơn

Việc áp dụng tốt hệ thống FSSC 22000 sẽ giúp doanh nghiệp giành được nhiều hơn các hợp đồng kinh doanh trong tương lai.

• Phản ứng với các tình huống

Lý tưởng để ứng phó với các tình huống có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm của cả sản phẩm và quy trình sản xuất.

Hệ thống tiêu chuẩn FSSC 22000 sử dụng cách tiếp cận của hệ thống quản lý đối với an toàn thực phẩm bằng cách sử dụng tiêu chuẩn ISO 22000 cho các yêu cầu về hệ thống quản lý và tiêu chuẩn kỹ thuật ISO. Hệ thống tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm kết hợp độc đáo với các hệ thống quản lý khác như ISO 9001 và ISO 14001.

CÁC YÊU CẦU ĐẶC BIỆT CỦA FSSC 22000

1: Biểu trưng FSSC 22000 – Các tổ chức được chứng nhận có quyền sử dụng biểu trưng FSSC 22000. Nó có thể được sử dụng trên các ấn phẩm của tổ chức, trang web và các tài liệu quảng cáo khác theo đặc điểm kỹ thuật thiết kế sau.

“Cho phép sử dụng biểu trưng bằng màu đen và trắng khi tất cả các văn bản và hình ảnh khác có màu đen và trắng. Biểu trưng FSSC không được phép sử dụng trên sản phẩm, nhãn mác, bao bì của sản phẩm hoặc theo bất kỳ cách nào khác ngụ ý FSSC 22000 phê duyệt sản phẩm, quy trình hoặc dịch vụ.”

2: Chấm điểm NC – Có ba cấp độ chấm điểm có thể xảy ra khi nâng NC chống lại FSSC: sự không phù hợp nhỏ, lớn và nghiêm trọng. Khung thời gian cụ thể để xử lý NC sẽ được quy định trong báo cáo đánh giá và được cung cấp cho tổ chức vào mỗi chuyến thăm (nếu được yêu cầu).

“Một sự không phù hợp nhỏ sẽ được đưa ra khi phát hiện không ảnh hưởng đến khả năng của hệ thống quản lý trong việc đạt được các kết quả dự kiến. NC chính sẽ được ban hành khi phát hiện ảnh hưởng đến khả năng của hệ thống quản lý để đạt được kết quả dự kiến ​​và NC quan trọng được ban hành khi an toàn thực phẩm bị ảnh hưởng trực tiếp trong quá trình đánh giá hoặc khi tính hợp pháp và/hoặc tính toàn vẹn của chứng nhận bị đe dọa.”

3: Chấm dứt hợp đồng chứng nhận – khi sự không phù hợp nghiêm trọng không được tổ chức được chứng nhận giải quyết một cách hiệu quả trong khung thời gian quy định, chứng chỉ FSSC 22000 sẽ bị thu hồi ngay lập tức. Ngoài ra, việc không đạt được thời hạn quy định cho một NC Chính sẽ dẫn đến việc tăng một NC Trọng yếu. Một NC chính cũng có thể được nâng lên khi một kế hoạch hành động không được thực hiện trong khung thời gian được chỉ định khi nêu ra một điểm không phù hợp nhỏ.

QUY TRÌNH XÂY DỰNG FSSC 22000 BÀI BẢN

Như đã chia sẻ ở trên thì bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 được bao gồm các yêu cầu của ISO 22000:2018, PRPs (ISO/TS 22002-x), và các yêu cầu bổ sung của FSSC. Chúng tôi xin chia sẻ đến bạn những bước chuẩn chỉnh khi tiến hành xây dựng quy trình FSSC 22000 một cách bài bản nhất.

Bước 1: Cam kết của lãnh đạo cấp cao

Bước đầu tiên và cũng là quan trọng nhất chính là thể hiện cam kết của lãnh đạo cấp cao. Điều này thể hiện vai trò của lãnh đạo và cam kết. Nhóm được bổ nhiệm triển khai an toàn thực phẩm đều cần được sự đồng thuận của đại diện lãnh đạo.

Bước 2: Phân tích khoảng cách (Gap Analysis)

Đây là bước quan trọng trong việc phân tích hiện trạng của tổ chức và mức độ đáp ứng với bộ tiêu chuẩn ISO 22000 này.  Bạn cần phải so sánh hiện trạng hệ thống với yêu cầu của: ISO 22000:2018, PRPs tương ứng ngành (ví dụ: ISO/TS 22002-1 cho chế biến thực phẩm), các Yêu cầu bổ sung của FSSC 22000 (phiên bản 6.0)

Mục đích chính là để: Xác định phần còn thiếu hoặc cần cải tiến.

Bước 3: Đào tạo và nâng cao nhận thức

Tổ chức của bạn cần phải hướng dẫn đội ngũ nhân viên của bạn về hệ thống tiêu chuẩn FSSC 22000. Bằng việc định kì đào tạo các kiến thức về nhận thức FSSC 22000 và các yêu cầu bổ sung khác của phiên bản mới FSSC 22000.

Bước 4: Xây dựng hệ thống tài liệu

Tổ chức của bạn cần tiến hành xây dựng tốt các hệ thống tài liệu bắt buộc phải có khi xây dựng FSSC 2200. Những bộ tài liệu này thường bao gồm:

• Chính sách và mục tiêu an toàn thực phẩm.
• Manual hệ thống FSMS.
• Các thủ tục kiểm soát vận hành, quy trình kiểm soát mối nguy.
• Kế hoạch HACCP.
• Hồ sơ giám sát, hiệu chuẩn, đánh giá nội bộ…

Bước 5: Thiết lập các PRPs (Chương trình tiên quyết)

Bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 khi được xây dựng thì cần thiết lập các PRPs (Chương trình tiên quyết) dựa trên đó phù hợp với:

• ISO/TS 22002-1: chế biến thực phẩm.
• ISO/TS 22002-4: bao bì.
• Hoặc tương đương khác

Bước 6: Xây dựng kế hoạch HACCP

Theo nguyên tắc Codex:

1. Phân tích mối nguy.

2. Xác định điểm kiểm soát tới hạn (CCP).

3. Thiết lập giới hạn tới hạn.

4. Giám sát CCP.

5. Hành động khắc phục.

6. Xác nhận.

7. Lưu hồ sơ.

Bước 7: Bổ sung các yêu cầu riêng của FSSC 22000

Theo phiên bản 6.0, bộ tiêu chuẩn FSSC 22000 cần tích hợp thêm một só yêu cầu riêng biệt như:

• Văn hóa ATTP.

• Giám sát môi trường.

• Phòng vệ thực phẩm (Food Defense).

• Phòng chống gian lận (Food Fraud).

• Kiểm soát nhãn mác.

• Phát triển sản phẩm.

• Quản lý chất thải, sử dụng tài nguyên bền vững…

Bước 8: Triển khai hệ thống

• Đưa toàn bộ hệ thống vào vận hành thực tế.

• Ghi chép hồ sơ, biểu mẫu, giám sát – kiểm tra định kỳ.

Bước 9: Đánh giá nội bộ và xem xét của lãnh đạo

Tổ chức của bạn cần tiến hành đánh giá nội bộ (Internal Audit). Tổ chức của bạn cần phải xem xét của lãnh đạo (Management Review) dựa trên kết quả đánh giá, phản hồi khách hàng, NC, mục tiêu…

Bước 10: Đăng ký chứng nhận với tổ chức chứng nhận (CB)

Sau khi doanh nghiệp của bạn xây dựng tốt thành công hệ thống FSSC 22000 lúc này có thể chọn lựa một tổ chức chứng nhận được FSSC Foundation công nhận.

Thông qua 2 giai đoạn đánh giá

• Giai đoạn 1: kiểm tra tài liệu.
• Giai đoạn 2: đánh giá thực tế tại hiện trường.

• Khắc phục không phù hợp (nếu có) để được cấp chứng nhận.

Hy vọng những kiến thức trên đây mà diendaniso.com cung cấp đã giúp bạn hiểu hơn về Hệ thống An Toàn Thực Phẩm FSSC 22000 !