Thị trường Trung Quốc là thị trường tiềm năng khi chiếm 18.5% thị phần xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, để xuất khẩu sản phẩm vào thị trường này, doanh nghiệp cần tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt. Một trong số đó chính là việc đăng ký mã GACC – mã số xuất khẩu vào thị trường này do yêu cầu theo lệnh 248 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Bài viết này, diendaniso.com sẽ cung cấp các thông tin mới nhất về GACC và quy định pháp luật về hoạt động đăng ký xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Nội dung
Mã số GACC là gì?
GACC (General Administration of Customs of China) là Tổng cục Hải quan Trung Quốc, cơ quan chịu trách nhiệm quản lý việc nhập khẩu hàng hóa vào thị trường này. Từ ngày 01/01/2022, theo Lệnh 248 và 249, tất cả doanh nghiệp nước ngoài muốn xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc bắt buộc phải đăng ký mã số GACC.
Mã GACC được cấp cho từng nhóm sản phẩm (theo mã HS/CIQ) của doanh nghiệp. Đây là công cụ giúp cơ quan chức năng Trung Quốc giám sát chặt chẽ về chất lượng và an toàn thực phẩm, đồng thời đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định của nước sở tại.
Ngoài tên gọi “mã GACC“, nhiều người còn quen gọi là mã số xuất khẩu nông sản, mã Cifer hay code GACC.
Dù đã có hiệu lực từ đầu năm 2022, song hiện nay không ít doanh nghiệp vẫn còn lúng túng trong việc hoàn thiện thủ tục và đáp ứng yêu cầu để được cấp mã số xuất khẩu sang Trung Quốc.
Thông tin về quy định đăng ký xuất khẩu hàng hóa vào Trung Quốc
Mới đây, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Điều lệnh 248 và 249 về việc “Quy định Quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc” và “tiêu chuẩn an toàn thực phẩm”. Theo đó thì những thông tin cập nhật như sau:

2.1 Quy định về 18 nhóm hàng hóa xuất khẩu phải đăng ký
Lệnh 248 của GACC quy định sản phẩm có nguồn gốc thực vật sau đây phải đăng ký hàng hóa trước khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, bao gồm:
- Thịt và các sản phẩm từ thịt;
- Vỏ ruột;
- Sản phẩm thủy sản;
- Sản phẩm từ sữa;
- Yến sào và sản phẩm từ tổ yến;
- Sản phẩm từ ong, trứng và các sản phẩm từ trứng;
- Chất béo và dầu thực phẩm;
- Bột mì;
- Ngũ cốc ăn liền;
- Sản phẩm bột ngũ cốc và mạch nha;
- Rau tươi và khô;
- Đậu khô;
- Các loại hạt và hạt giống;
- Đậu khô;
- Các loại hạt và hạt giống;
- Gia vị;
- Trái cây sấy khô;
- Hạt cà phê và hạt ca cao chưa rang;
- Thực phẩm dinh dưỡng đặc biệt;
- Thực phẩm chức năng.

Hiện tại trong list 18 mặt hàng này cần phải đăng kí với cơ quan nhà nước thì có 3 mặt hàng thuộc lĩnh vực Vụ Khoa học và Công nghệ – Bộ Công Thương phụ trách gồm:
- Dầu thực phẩm và nguyên liệu;
- Sản phẩm bột ngũ cốc và mạch nha;
- Bánh có nhân các loại.
Đối với 2 nhóm sản phẩm gồm:
- Thực phẩm ăn kiêng đặc biệt;
- Thực phẩm chức năng
→ thuộc lĩnh vực Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế phụ trách.
Nhóm sản phẩm còn lại thuộc Cục Bảo vệ thực vật / Cục Thú y / Cục Quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản – Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phụ trách.
Với những sản phẩm khác ngoài 18 mặt hàng trên, doanh nghiệp đăng ký mã số xuất khẩu trực tiếp với cơ quan Hải quan Trung Quốc.
2.2. Điều kiện xuất khẩu theo Lệnh 248 và 249 của GACC
Theo Lệnh 248 về “Đăng ký và quản lý doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc”, thì tất cả các hàng hóa thực phẩm cũng như hàng nông sản khi xuất khẩu sang Trung Quốc đều cần phải được đăng ký mã số xuất khẩu (HS/CIQ) theo quy định của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC).
Theo đó thì mã số HS/CIQ của Trung Quốc gồm 13 số, trong đó phần nền tảng là mã CIQ. Một doanh nghiệp có thể được cấp mã cho một hoặc nhiều nhóm sản phẩm khác nhau. Mã số này là cơ sở để doanh nghiệp khai báo hải quan, đồng thời phải thể hiện trên bao bì, nhãn mác của sản phẩm khi nhập khẩu vào Trung Quốc.

Thực phẩm có nguồn gốc thực vật phải đăng ký (Điều 7 – Lệnh 248)
Những nhóm hàng sau đây thuộc diện quản lý của Cục Bảo vệ Thực vật và bắt buộc đăng ký:
-
Ngũ cốc dùng làm thực phẩm: Các sản phẩm từ hạt, rễ, củ của cây trồng như lúa gạo, yến mạch, cao lương, khoai…
-
Quả hạch và các loại hạt: Hạt óc chó, hạt dẻ, hạnh nhân, macca, hạt thông, hạt bí, hạt dưa, hạt đậu hấu…
-
Trái cây khô: Sản phẩm từ trái cây tươi được sấy khô bằng phơi nắng, sấy khô hoặc khử nước.
-
Sản phẩm bột ngũ cốc: Bột mịn được sản xuất từ hạt hoặc rễ, củ của cây trồng (trái cây, quả hạch…).
-
Rau tươi, rau sấy khô: Bao gồm rau tươi, rau khử nước, rau sấy khô hoặc đóng hộp.
-
Gia vị nguồn gốc tự nhiên: Các loại quả, hạt, hoa, rễ, thân, lá hoặc toàn cây dùng làm gia vị, tạo mùi thơm.
-
Hạt cà phê và cacao chưa rang.
Đối tượng phải đăng ký mã số xuất khẩu
Hiện nay theo quy định thì các nhóm doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký mã số xuất khẩu khi đưa hàng hóa vào thị trường Trung Quốc bao gồm:
- Doanh nghiệp sản xuất nông sản và thực phẩm.
- Doanh nghiệp chế biến, bảo quản (kho lạnh hoặc kho thường) thực phẩm phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc.
- Doanh nghiệp thuộc 18 nhóm mặt hàng được quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm.
- Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm trực tiếp sang Trung Quốc mà không thông qua cơ quan chức năng của Việt Nam.

Hướng dẫn đăng ký xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc
Để sản phẩm của doanh nghiệp bạn có thể xuất khẩu hàng hóa vào Trung Quốc theo đúng quy định của GACC, doanh nghiệp cần chuẩn bị và nộp đầy đủ hồ sơ, bao gồm:
1. Hồ sơ theo yêu cầu của GACC
- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
- Bản cam kết của doanh nghiệp.
- Sơ đồ quy trình sản xuất.
- Tất cả giấy tờ trên phải có chữ ký, đóng dấu theo quy định và kèm theo bản sao hợp lệ.

2. Hồ sơ theo yêu cầu của Cục Bảo vệ Thực vật
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
- Bản cam kết sản xuất, kinh doanh thực phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn; hoặc Giấy chứng nhận thực hành sản xuất tốt (GAP).
- Giấy chứng nhận HACCP (Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn).
- Giấy chứng nhận ISO 22000 hoặc tương đương về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
- Giấy chứng nhận tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS), tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC) hoặc tương đương.
- Giấy chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000) hoặc giấy tờ tương đương khác.
- Giấy xác nhận kiểm dịch thực vật do Cơ quan Kiểm dịch thực vật cấp tỉnh/thành phố cấp, theo Thông tư 35/2015/TT-BNNPTNT.
Lưu ý: Tất cả hồ sơ cần được ký, đóng dấu đầy đủ và gửi bản sao qua email qlattpmt.bvtv@mard.gov.vn
hoặc nộp trực tiếp tại Cục Bảo vệ Thực vật. Nếu GACC có thay đổi yêu cầu, Cục sẽ cập nhật và thông báo lại cho doanh nghiệp.
Quy trình đăng ký trực tuyến (Online)
- Bước 1: Doanh nghiệp gửi đề nghị cấp tài khoản (bằng tiếng Anh) kèm username và password mong muốn tới email qlattpmt.bvtv@mard.gov.vn
- Bước 2: Cục Bảo vệ Thực vật xem xét hồ sơ và cấp tài khoản cho doanh nghiệp trên hệ thống: https://cifer.singlewindow.cn
- Bước 3: Doanh nghiệp đăng nhập bằng tài khoản đã được cấp để thực hiện thủ tục đăng ký trực tuyến.
- Bước 4: Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Cục Bảo vệ Thực vật sẽ kiểm tra, nếu hợp lệ sẽ chuyển sang GACC để xét duyệt.
- Bước 5: Doanh nghiệp theo dõi tình trạng hồ sơ và phản hồi từ Cục Bảo vệ Thực vật cũng như từ GACC ngay trên hệ thống trực tuyến.

Lưu ý: Với những tổ chức, doanh nghiệp tự đăng ký trực tuyến với cơ quan Hải quan Trung Quốc cũng sẽ cần phải thực hiện theo 7 bước tại link www.singlewindow.cn sau đó hoàn thiện các yêu cầu.
Một số câu hỏi thường gặp về mã GACC
1. Mã số GACC có thời hạn bao lâu?
Theo quy định thì mã số xuất khẩu thực phẩm và nông sản sang Trung Quốc – GACC sẽ có hiệu lực 5 năm. Trong suốt thời gian hiệu lực của chứng nhận GACC này thì phía Trung Quốc có quyền tiến hành kiểm tra đột xuất. Nếu doanh nghiệp của bạn không tuân thủ đúng quy định có thể bị cảnh báo, đình chỉ hoặc thu hồi chứng nhận và nặng nhất là bị cấm xuất cảnh vào Trung Quốc.
2. Mã HS/CIQ có phải là mã số xuất khẩu sang Trung Quốc không?
Không. Đây là hai loại mã hoàn toàn khác nhau:
- Mã HS/CIQ: Là mã gồm 13 số (trong đó 3 số là mã CIQ), dùng để phân loại các sản phẩm giao dịch thương mại quốc tế.
- Mã số xuất khẩu sang Trung Quốc (GACC code): Đây là mã số dành riêng cho các doanh Việt Nam, sẽ có định dạng bắt đầu bằng CVNM (mã quốc gia) và 14 số. Mã này phải được in trên bao bì, nhãn mác và sử dụng trong quá trình thông quan.
3. Doanh nghiệp đã có mã nhưng thay đổi thông tin thì xử lý thế nào?
Hiện nay các tổ chức, doanh nghiệp đã thay đổi đại diện của pháp luật hoặc địa chỉ sản xuất, các tổ chức, doanh nghiệp sẽ cần hải đăng kí lại từ đầu. Trong khi chờ cấp lại mã số mới thì tổ chức, doanh nghiệp của bạn vẫn có thể dùng mã hiện tại để có thể khai báo với hải quan.
4. Muốn bổ sung thêm sản phẩm cùng nhóm đã được cấp mã thì sao?
Trong trường hợp muốn đăng ký bổ sung sản phẩm mới vào nhóm đã được cấp mã, doanh nghiệp vẫn phải chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục đăng ký đầy đủ như ban đầu.
Kết luận:
Hy vọng với những thông tin mà chúng tôi chia sẻ cho bạn bên trên đây về Cơ quan Hải quan Trung Quốc (GACC) và những quy định mới nhất do tổ chức này ban hành xung quanh phạm vi, thủ tục xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc. Qua đây, hy vọng Quý doanh nghiệp đã nắm rõ các hồ sơ, thủ tục cũng như điều kiện để tiến hành hoạt động xuất khẩu hiệu quả nhất.












