Nhịp sản xuất (Takt time) là gì? Công cụ trong sản xuất tinh gọn Lean

Có thể bạn đã từng nghe về một khái niệm trong sản xuất khá lạ là takt time. Đây chính là khái niệm nhịp sản xuất được áp dụng trong hệ thống sản xuất sản phẩm tại các nhà máy hiện nay. Chúng cho biết tần suất (tính bằng thời gian) để sản xuất ra chi tiết  hay sản phẩm đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Cùng diendaniso.com đi tìm hiểu những điều thú vị về takt time trong bài viết này.

KHÁI NIỆM NHỊP SẢN XUẤT

Takt time hay nhịp sản xuất là một khái niệm trong quá trình sản xuất sản phẩm. Đây là khoảng thời gian tối đa mà sản phẩm cần được sản xuất ra để đáp ứng được với nhu cầu của khách hàng.

Nhịp sản xuất (Takt time) là một khái niệm cốt lõi trong sản xuất tinh gọn (Lean Manufacturing), dùng để đồng bộ tốc độ sản xuất với nhu cầu của khách hàng. Nhịp sản xuất được sử dụng để mô tả, theo dõi tốc độ một qui trình cần được duy trì ở các công đoạn khác nhau đảm bảo chủ động điều phối và giám sát để luồng sản xuất liên tục.

PHÂN BIỆT NHỊP SẢN XUẤT VỚI THỜI GIAN CHU KÌ

Hai khái niệm này thường bị nhầm lẫn tuy nhiên chúng có sự khác nhau rõ rệt. Nhịp sản xuất khác với thời gian chu kì (Cycle Time) chính là thời gian cần để qui trình hoàn tất một sản phẩm. Một ví dụ đơn giản để có thể phân biệt là: Một nhà sản xuất bàn ghế có thể 10 phút cho xuất xưởng một bộ bàn ghế (takt time) tuy nhiên thực sự họ cần phải mất đến 3 ngày làm việc để hoàn thành một bộ bàn ghế (cycle time)

TẦM QUAN TRỌNG CỦA TAKT TIME

Có thể nói takt time không còn dừng lại là một thước đo về thời gian. Khái niệm này mở rộng ra bằng việc đảm bảo tất cả các năng lực trong một doanh nghiệp được lên kế hoạch và sử dụng và vẫn đáp ứng được các nhu cầu chung của khách hàng.

Nhờ có takt time mà sẽ giúp phân phối đúng sản phẩm vào đúng thời điểm với số lượng phù hợp cho khách hàng. Hơn nữa takt time giúp tạo ra một xung liên tục trên các quy trình của bạn. điều này sẽ ngay lập tức làm nổi bật các vấn đề về dung lượng, vấn đề đồng bộ hóa giữa các quy trình, vấn đề chất lượng và nhiều vấn đề khác.

CÁCH TÍNH TAKT TIME

Chúng tôi xin chia sẻ đến bạn cách tính takt time nhịp sản xuất như sau: takt time được tính bằng cách lấy thời gian làm việc trong ngày chia cho yêu cầu đặt hàng trong ngày. Đơn vị của nhịp sản xuất được tính bằng phút hoặc giây.

Công thức tính:

Nhịp sản xuất = Thời gian sẵn có đáp ứng làm việc 1 ngày / Yêu cầu đặt hàng 1 ngày

Ví dụ, một đơn vị sản xuất nhận yêu cầu sản xuất là 1200 sản phẩm 1 ngày, làm việc 2 ca, mỗi ca 8 giờ, thời gian nghỉ giữa ca là 1 giờ. Vậy thời gian thực tế là 7 giờ/ca sản xuất.

• Thời gian làm việc thực tế = 2 x 7 x 60 x 60 = 50.400 (giây)
• Nhịp sản xuất = 50.400/1.200 = 42 (giây)/sản phẩm

Nhịp sản xuất tỷ lệ thuận với đơn hàng. Khi đơn hàng tăng lên thì nhịp sản xuất cũng tăng lên và ngược lại.

Nhịp sản xuất là một yếu tố mà doanh nghiệp có thể tác động nhằm tăng năng suất, đo lường và kiểm soát các lãng phí. Thay vì tập trung quan tâm đến năng suất đầu ra (số sản phẩm trên giờ hoặc phút).

Nhịp sản xuất hướng đến việc sản xuất sản phẩm đúng tiến độ theo yêu cầu khách hàng và tạo dòng chảy thông suốt trong toàn bộ quá trình với cùng nhịp sản xuất. Nó cũng đóng vai trò giữ nhịp và cân bằng sản xuất để tạo ra một hệ thống kéo linh hoạt.

MỐI QUAN HỆ CỦA TAKT TIME VỚI CÁC CÔNG CỤ LEAN

Đây là phần rất quan trọng trong hệ thống Lean Manufacturing – nơi mà Takt Time không chỉ là con số, mà là nền tảng để kết nối các công cụ Lean như Heijunka, Kanban, Standard Work, và Kaizen.

1. Takt Time & Heijunka – San bằng sản xuất

Heijunka = Phân bổ sản lượng một cách đều đặn theo thời gian, tránh sản xuất theo kiểu “dồn cục”.

Liên kết:

• Takt Time là cơ sở để xác định mỗi sản phẩm cần làm ra trong bao lâu.

• Heijunka dùng Takt Time để lên lịch sản xuất ổn định, phân đều sản lượng theo giờ/ngày.

• Giúp tránh quá tải – rảnh rỗi, từ đó tối ưu nhân lực & máy móc.

Ví dụ: Nếu Takt = 120s → Heijunka lên kế hoạch sao cho cứ 2 phút ra 1 sản phẩm, không dư không thiếu.

2. Takt Time & Kanban – Điều phối sản xuất

Kanban = Hệ thống “kéo” sản xuất, làm khi nào cần, bao nhiêu là đủ.

Liên kết:

• Kanban kiểm soát dòng chảy vật tư/dữ liệu dựa trên Takt Time.

• Mỗi thẻ Kanban được thiết kế để phát tín hiệu sản xuất đúng thời điểm phù hợp với nhịp Takt.

• Tránh việc “đẩy” sản phẩm ra quá sớm → giảm tồn kho & lãng phí.

Nếu Takt là 60s, hệ thống Kanban sẽ “gửi tín hiệu” cứ sau mỗi 60s để yêu cầu 1 sản phẩm tiếp theo.

3. Takt Time & Standard Work – Chuẩn hóa công việc

Standard Work (Công việc tiêu chuẩn) = Thiết lập trình tự, thời gian & phương pháp chuẩn để thực hiện một công việc.

Liên kết:

• Takt Time là mốc thời gian tiêu chuẩn để thiết kế công việc mỗi công đoạn.

• Nếu công đoạn A cần hoàn tất trong 45s để phù hợp Takt 60s → ta chuẩn hóa thao tác để phù hợp.

• Đảm bảo mọi nhân viên thực hiện giống nhau → ổn định đầu ra.

Takt Time giúp xác định “lý tưởng” cho Standard Work, từ đó thiết kế layout, thao tác, và nhân lực hợp lý.

4. Takt Time & Kaizen – Cải tiến liên tục

Kaizen = Cải tiến liên tục từng bước nhỏ để rút ngắn thời gian, giảm lãng phí.

Liên kết:

• Takt Time là mục tiêu tham chiếu: công đoạn nào chậm hơn Takt → là đối tượng cải tiến.

• Kaizen tập trung giảm Cycle Time để đồng bộ với Takt Time.

• Gắn Kaizen với Takt Time giúp cải tiến có định hướng và đo lường cụ thể.

Nếu Takt là 90s mà công đoạn đang mất 110s → Kaizen tập trung làm sao rút xuống còn 90s hoặc thấp hơn.

Tóm tắt mối liên hệ:

LỢI ÍCH CỦA NHỊP SẢN XUẤT TAKT TIME

Chúng tôi xin được đưa ra những lợi của takt time để bạn biết được. Chúng bao gồm một số lợi ích như:

Hiệu quả tối ưu:

Một khi được thiết lập và chạy thì nhịp sản xuất khá dễ dàng để đo lường. Các nhà sản xuất khi áp dụng việc sản xuất tinh gọn sẽ sử dụng công cụ này để đảm bảo loại bỏ đi được các lãng phí ra khỏi quy trình. Ví dụ như thời gian kiểm tra, nguồn nguyên liệu được sử dụng hiệu quả hơn.

Gia tăng khả năng hiển thị:

Đây là một trong những lợi ích khá lớn của nhịp sản xuất chính là gia tăng khả năng hiển thị cho người điều hành dây chuyền sản xuất và người giám sát của họ. Với Với mỗi giai đoạn được chia nhỏ, quá trình xây dựng trở nên rất trực quan.

HẠN CHẾ CỦA NHỊP SẢN XUẤT

Một hạn chế của nhịp sản xuất chính là trong một dây chuyền sản xuất chỉ cần một trạm dừng thời gian khắc phục ngắn có thể làm tăng khả năng sự cố máy móc móc. vì công nhân gấp rút đáp ứng tốc độ sản xuất tối ưu này. Điểm hạn chế của nhịp sản xuất ở đây chính là không thể đoán trước được các biến thiên,

> Xem thêm: So sánh Cycle Time, Takt Time và Lead Time trong Doanh Nghiệp

Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi về nhịp sản xuất (takt time)? cũng như những thông tin liên quan đến nhịp sản xuất. Hy vọng sẽ cung cấp cho các bạn những kiến thức bổ ích, nếu có điều gì thắc mắc hoặc cần giải đáp có thể liên hệ cho chúng tôi để được hỗ trợ tận tình và chi tiết nhất