Phương pháp hạch toán chi phí dòng nguyên liệu (MFCA) là gì ?

Ra đời tại Đức, phương pháp hạch toán chi phí dòng nguyên liệu (MFCA) chính là một công cụ cải tiến hữu hiệu giúp giảm đồng thời tác động môi trường và chi phí kinh tế. MFCA đo lường dòng chảy và tồn trữ nguyên vật liệu (nguyên liệu, năng lượng, nhân công,…) trong quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Bài viết này, diendaniso.com xin chia sẻ cho bạn về MFCA là gì ? ứng dụng của phương pháp này trong doanh nghiệp

GIỚI THIỆU VỀ MFCA

Phương pháp MFCA ra đời tại Đức và được phát triển mạnh sau đó tại Nhật Bản. Công cụ cải tiến về kinh tế này giúp giảm thiểu đồng thời tác động của môi trường và chi phí kinh tế. Đây là 2 phạm trù khá được quan tâm hiện nay.

Hiện nay MFCA đã được nâng cấp trở thành bộ tiêu chuẩn ISO 14051 vào năm 2011 và thu hút được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp.

Theo phương pháp này thì các nhà quản lý coi các loại chất thải cũng là một chi phí. Đó chính là chi phí hao tổn. MFCA gộp tổng các loại chi phí trong quá trình sản xuất lại với nhau thường bao gồm có chi phí nguyên vật liệu, chi phí quá trình, chi phí năng lượng, chi phí xử lý chất thải cùng các loại chi phí khác vào trong dữ liệu về khối lượng trên cơ sở dòng nguyên liệu. Chính vì thế mà chúng ta nắm rõ được dòng nguyên vật liệu và chi phí vào trong dòng đó.

Có thể nói nhờ có phương pháp MFCA mà một doanh nghiệp có thể phân tích tổn thất về kinh tế(chi phí tổn thất) do tổn thất nguyên vật liệu không và những tổn thất liên qua đến tổng chi phí sản xuất bao gồm chi phí liên quan quá trình, năng lượng xử lý chất thải và các chi phí khác

MFCA khác biệt với các phương pháp hạch toán chi phí khác chính là cách định khoản các chi phí.
Hạch toán chi phí thông thường tính toán lợi nhuận theo tổng doanh số bán hàng. Chi phí bao gồm tổng các chi phí hoạt động sản xuất và để đưa ra các loại chi phí sản xuất cho một sản phẩm.

Phương pháp MFCA coi tất cả các nguyên vật liệu mà không chuyển thành sản phẩm là tổn thất. Số lượng nguyên vật liệu này được xác định là chi phí không đưa vào sản phẩm và chi phí của chúng được ghi thành chi phí phế phẩm

Theo MFCA chi phí sản xuất được chia làm 4 loại

• MC: Các chi phí nguyên vật liệu: Đây là loại chi phí lớn nhất trong tổng phí. Bao gồm có nguyên vật liệu chính và phụ.
• SC: Chi phí về hệ thống: là những chi phí về lao động, chi phí do mất giá, chi phí tính trên đầu người vv.
• EC: Các chi phí về năng lượng như xăng, dầu, vv
• Các chi phí xử lý chất thải khác

LỢI ÍCH CỦA PHƯƠNG PHÁP MFCA

Phương pháp MFCA được áp dụng rộng rãi từ Đức và lan ra toàn cầu cho thấy những lợi ích thiết thực của chúng mang lại cho doanh nghiệp của bạn. Chúng tôi xin điểm mặt những lợi ích thiết thực của phương pháp MFCA này mang đến cho bạn như sau:

•  Tối ưu hóa việc sử dụng nguyên vật liệu

Material Flow Cost Accounting (MFCA) đóng vai trò như một công cụ hiệu quả trong việc xác định và loại bỏ các điểm gây lãng phí trong chuỗi sử dụng nguyên vật liệu. Bằng cách theo dõi chi tiết từng dòng chảy vật liệu trong quy trình sản xuất, doanh nghiệp có thể phát hiện ra những khâu sử dụng chưa hiệu quả hoặc gây tổn thất không cần thiết.

• Gia tăng hiệu quả vận hành

Phương pháp MFCA này không chỉ giúp doanh nghiệp nhận diện được các loại tổn thất đang hiện hữu mà còn mở ra cơ hội cải tiến năng suất. Việc phân tích cụ thể dòng vật liệu cho phép doanh nghiệp tái cấu trúc quy trình, giảm thời gian chờ đợi, hạn chế hư hỏng sản phẩm và tối đa hóa hiệu quả lao động.

• Tối thiểu hóa chi phí sản xuất

Thông qua MFCA, các doanh nghiệp nằm trong ngành thực phẩm này có thể nhìn rõ hơn các khoản chi phí chưa tạo ra giá trị gia tăng. Bằng cách bóc tách chi phí theo từng khâu vận hành và dòng nguyên liệu, doanh nghiệp có thể chủ động loại bỏ những phần không hiệu quả, từ đó tinh giản cấu trúc chi phí và nâng cao biên lợi nhuận.

• Củng cố chất lượng sản phẩm

Có thể thấy mục tiêu cuối cùng của sản xuất chính là đảm bảo chất lượng sản phẩm đặc biệt trong ngành thực phẩm. Với MFCA có thể giúp cho các doanh nghiệp có thể kiểm soát toàn diện quy trình sản xuất, từ nguyên vật liệu đầu vào đến thành phẩm cuối cùng. Khi lãng phí được giảm thiểu và các quy trình được tinh gọn, sản phẩm không chỉ đạt chất lượng cao hơn mà còn tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn, từ đó tăng độ tin cậy với người tiêu dùng.

• Thúc đẩy phát triển bền vững

MFCA là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong chiến lược phát triển xanh. Việc sử dụng nguyên vật liệu và năng lượng một cách hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp cắt giảm lượng khí thải, giảm ô nhiễm và tối ưu hóa tài nguyên.

• Cơ sở dữ liệu vững chắc cho chiến lược dài hạn

Một trong những giá trị lớn nhất của MFCA là khả năng cung cấp dữ liệu định lượng chính xác, làm nền tảng cho các quyết định chiến lược. Các nhà quản lý có thể dựa vào thông tin từ MFCA để điều chỉnh quy trình sản xuất, đầu tư công nghệ phù hợp hoặc phát triển sản phẩm mới theo xu hướng thị trường.

CÁC BƯỚC TRIỂN KHAI MFCA TẠI DOANH NGHIỆP

Bước 1: Chuẩn bị

• Bạn cần xác định sản phẩm và dây chuyền cùng quá trình hướng đến. Tiến hành phân tích các quá trình mục tiêu muốn hướng đến và xác định số lượng trọng tâm.
• Xác định rõ nguồn nguyên vật liệu phân tích cùng phương pháp thu thập dữ liệu.

Bước 2: Thu thập dữ liệu và tổng hợp

Tại bước này nhà quản lý cần thu thập các dữ liệu của các dạng nguyên vật liệu đầu vào cũng như tổng khối lượng chất thải có trong mỗi quá trình. Bên cạnh đó cũng cần tổng hợp lại các chi phí năng lượng và chi phí vận hành từng loại máy móc càng chi tiết càng tốt

Bước 3: Thiết lập mô hình tính toán MFCA

Nhà quản lý tiến hành thiết lập mô hình tính toán MFCA cùng với đầu vào của các dữ liệu theo yêu cầu. Xác nhận và phân tích kết quả tính toán MFCA bao gồm các chi phí phế phẩm và nguyên nhân đối với từng quá trình

Bước 4: Xác định các yêu cầu cần cải tiến

Người quản lý cần xác định cũng như liệt kê các yêu cầu cải tiến. Việc này bao gồm có các mất mát về nguyên vật liệu cũng như giảm chi phí

Bước 5: Xây dựng kế hoạch cải tiến

Kiểm tra mức độ cũng như khả năng giảm thiểu mất mát nguyên vật liệu

VỊ TRÍ CỦA MFCA TRONG HỆ THỐNG CẢI TIẾN NĂNG SUẤT CHẤT LƯỢNG

Trong hệ thống cải tiến năng suất, chất lượng của doanh nghiệp thì hạch toán chi phí dòng nguyên liệu (MFCA) có thể giúp phân tích và ra quyết định chiến lược, đóng vai trò nền tảng cho việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý tài nguyên hiệu quả.

Dưới đây là cách MFCA “đặt mình” vào tổng thể mô hình cải tiến năng suất chất lượng:

1. MFCA là công cụ phân tích trong giai đoạn đánh giá hiện trạng

Trong bất kỳ mô hình cải tiến nào (ví dụ: PDCA, Lean, Kaizen, hay ISO/TC 69 về quản lý chất lượng và thống kê), bước đầu tiên luôn là đánh giá hiện trạng sản xuất và xác định tổn thất, lãng phí.

MFCA được sử dụng tại bước này để:

• Phân tích chi tiết dòng nguyên liệu, năng lượng, nhân lực…
• Xác định “sản phẩm không mong muốn” (waste), từ đó làm rõ các điểm nghẽn trong sản xuất
• Cung cấp số liệu chính xác về chi phí – cả phần có giá trị và không có giá trị

2. MFCA hỗ trợ ra quyết định cải tiến

Trong các mô hình cải tiến như:

• Lean Six Sigma: MFCA hỗ trợ trong giai đoạn Measure & Analyze
• PDCA (Plan-Do-Check-Act): MFCA hỗ trợ trong Plan – lập kế hoạch cải tiến dựa trên số liệu tổn thất cụ thể

Lợi ích:

• Giúp chọn đúng điểm cần cải tiến (ví dụ: khâu chế biến gây hao hụt nhiều nhất)
• Ưu tiên các hành động mang lại hiệu quả kinh tế – môi trường rõ ràng

Có thể nói phương pháp MFCA mang lại rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp giúp quản lý và có kế hoạch tiết kiệm nguyên vật liệu và loại bỏ lãng phí hiệu quả. Đọc thêm những bài viết của diedaniso.com để có những kiê s thức bổ ích hơn.