Chắc hẳn một vài lần bạn đã từng nghe đến thuật ngữ mưa axit thông qua các phương tiện thông tin đại chúng. Chúng có nguy hiểm cho con người hay không ? Thực sự chúng là gì ? Bài viết này diendaniso.com sẽ cùng chia sẻ cho bạn về mưa axit là gì ? Những ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe con người, môi trường và hệ sinh thái.
Nội dung
MƯA AXIT LÀ GÌ ?
Chắc hẳn đã hơn 1 lần bạn nghe cụm từ mưa axit rồi chứ. Đây thực chất là một thuật ngữ khoa học chỉ thực trạng nước mưa có chứa các chất ô nhiễm công nghệ và có độ pH dưới 5,6. Mưa axit hay tên khoa học là acid Rain trong đó có chứa các hạt axit có lẫn vào nước mưa khiến nồng độ pH bị giảm xuống đột ngột.
Theo nghiên cứu khoa học thì trong nước mưa axit thường có chứa các tạp chất ô nhiễm như SO2 và NO2. Nguyên nhân gây ra chính do lượng khí thải này tạo nên và lượng khí thải này xảy ra do quá trình phát triển của công nghiệp hóa chất xả ra hoặc do việc khai thác than đá và dầu mỏ cùng các nhiên liệu tự nhiên khác không hợp lý.
Trên thế giới hiện nay có nhiều khu vực bị ảnh hưởng nhiều bởi mưa axit chủ yếu là các nước Đông Âu, phía đông của Hoa Kỳ và đông nam Canada. Không chỉ ở các nước Đông Âu mà các nước Đông Nam Á cũng bị ảnh hưởng nhiều bởi mưa axit, điển hình đó là bờ biển ở phía đông nam của Trung Quốc và Đài Loan.
>> Xem thêm mưa axit wiki
NHỮNG NGUYÊN NHÂN GÂY RA TÌNH TRẠNG MƯA AXIT
Có thể thấy được các nhà khoa học đã chỉ ra rằng nguyên nhân chính gây ra tình trạng mưa axit bao gồm sự thay đổi của tự nhiên và do con người. Cụ thể như sau:
-
Nguyên nhân tự nhiên
Mưa axit có thể đến do những sự biến đổi của khí hậu tự nhiên gây ra có thể kể đến như các thảm họa như phun trào núi lửa, những đám cháy xảy ra khiến cho lượng lưu huỳnh và nitơ trong không khí tăng lên đột ngột là nguyên nhân gây ra mưa axit.
-
Nguyên nhân con người
Nguyên nhân đến từ phía con người có thể kể ra được chính là việc khai thác, sử dụng các nguồn nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá làm chất đốt cho sinh hoạt và công nghiệp. Chính điều này đã khiến sản sinh ra các các khí độc như nitơ đioxit, lưu huỳnh đioxit. Ngoài ra, ở các nhà máy lọc dầu, luyện kim, nhiệt điện mọc lên như nấm cũng là nguyên nhân làm xuất hiện hiện tượng mưa axit.
Bên cạnh đó trong khí thải của các nhà máy nhiệt điện, lọc dầu, luyện kim cũng chứa rất nhiều khí SO2. Trong quá trình mưa các oxit này sẽ được hòa tan vào trong nước, phản ứng và tạo thành các dung dịch axit như H2SO4, H2SO3, HNO3.
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH MƯA AXIT
Oxit nitơ và oxit lưu huỳnh từ các nhà máy công nghiệp, các khu khai thác dầu mỏ, núi lửa bay vào trong không khí. Đến khi tới một cao nhất định, 2 oxit này sẽ phản ứng với nước (H2O) tạo ra H2SO4 và HNO3. Các hạt mưa axit ngưng tụ ngày càng nhiều tạo thành các đám mây đen.
Dưới tác động của trọng lực và các dòng đối lưu không khí sẽ khiến cho các hạt mưa axit rơi xuống đất tạo thành các con mưa axit.
Để tiện cho việc hiểu về quá trình này chúng tôi xin gửi đến bạn quy trình tạo ra mưa axit theo phản ứng hóa học:
- 1: Đốt cháy lưu huỳnh trong oxi sẽ tạo lưu huỳnh đioxit: S + O2 → SO2.
- 2: Xảy ra phản ứng hoá hợp giữa lưu huỳnh dioxide và các hợp chất gốc hydroxide: SO2 + OH· → HOSO2·
- 3: Sau đó HOSO2· phản ứng với O2 sẽ tạo ra lưu huỳnh trioxit: HOSO2· + O2 → HO2· + SO3
- 4: Lưu huỳnh trioxit tác dụng với nước tạo axit sunfuric: SO3(k) + H2O(l) → H2SO4(l).
- 5: Khí Nitơ trong không khí đốt cháy trong không khí tạo nitơ monoxit, đốt cháy tiếp thu được nitơ dioxit: N2 + O2 → 2NO. và tiếp theo: 2NO + O2 → 2NO2.
- 6: Nitơ đioxit tác dụng với nước tạo axit nitric: 3NO2(k) + H2O(l) → 2HNO3(l) + NO(k);
Kết thúc quá trình hóa học này sẽ cho ra 2 chất là Acid nitric HNO3 và axit sunfuric H2SO4 chính là thành phần chính của mưa acid.
NHỮNG TÁC HẠI CỦA MƯA AXIT LÀ GÌ ?
Như trên bạn đã hiểu hơn về nguyên nhân và cơ chế của hiện tượng mưa axit trong tự nhiên. Để hiểu sâu hơn những tác hại của mưa axit đến con người và sinh vật như thế nào chúng ta cùng điểm qua những tác hại như sau:
-
Ảnh hưởng con người
Khi chúng ta sử dụng nước mưa axit trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như tắm rửa, giặt giũ sẽ gây ra các bệnh về da: viêm da, nấm, mẩn ngứa. Nếu ăn uống nước mưa axit sẽ khiến hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đường ruột bị tổn thương.
Tình trạng mưa axit làm ảnh hưởng khá lớn đến sức khỏe của con người sống. Một biểu hiện trực tiếp làm ảnh hưởng chính là khiến cho con người mắc các bệnh về da như mẩn ngứa, viêm da, nấm vv khi tiếp xúc với mưa axit.
Tình trạng này sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn khi bạn ăn những thực phẩm có chứa nước mưa axit. Hàm lượng axit lâu dần sẽ bị tích tụ và sẽ bị ảnh hưởng tới các dây thần kinh, não bộ, gây ra bệnh mất trí nhớ, suy giảm sức đề kháng, đường hô hấp và thậm chí là tử vong.
Chính vì thế mà lượng nước mưa tại các nhà máy hoặc khu công nghiệp thường khuyến khích không nên sử dụng.
-
Ảnh hưởng sinh vật
Do có nồng độ pH trong nước sông hồ thấp nên các loài sinh vật sống dưới nước sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Chúng làm giảm sự hô hấp và mất cân bằng muối trong các mô. Từ đó khiến cho các sinh vật bị bệnh và chết. Một số bị dị tật hoặc biến đổi gen.
Theo nhiều nghiên cứu có chỉ ra rằng mưa axit cũng làm giảm khả năng duy trì nồng độ canxi của các loài sinh vật biển khiến chúng bị giảm khả năng sinh sản, làm biến dạng xương và cột sống.
-
Ảnh hưởng thực vật
Có thể nói mưa chính là người bạn của cây cối vì chúng khiến cây cối tiếp thêm nước để sinh sôi nảy nở. Tuy nhiên khái niệm này thật sai lầm với mưa axit. Không chỉ làm ảnh hưởng trực tiếp khiến các thảm thực vật bị mất đi một lớp sáp để bảo vệ trên lá mà còn héo và khiến cây không thể hô hấp hay quang hợp được.
Đặc biệt, khi cây trồng hấp thụ phải những chất độc hại trong nước mưa axit, con người ăn phải cũng sẽ gián tiếp bị ảnh hưởng, gây ra các triệu chứng ngộ độc, đau bụng, buồn nôn.
-
Ảnh hưởng môi trường
Có thể nói mức độ ảnh hưởng của mưa axit còn lan ra cả toàn bộ môi trường sống và làm ảnh hưởng trực tiếp đến con người và sinh vật bên trong đó.
Một ảnh hưởng có thể kế ra chính là lượng mưa axit khiến giảm tầm nhìn và khiến ánh sáng khó lọt xuống gây ảnh hưởng đến sự phát triển của sinh vật bên ngoài. Cả động thực vật đều bị ảnh hưởng nặng nề về lâu dài ngay cả những loại cỏ cũng khó phát triển được.
MƯA AXIT CÓ LỢI ÍCH KHÔNG ?
Như trên bạn đã được nghe đến những tác hại to lớn đến mưa axit như thế nào rồi đúng không. Tuy nhiên xét theo nhiều góc độ thì hiện tượng mưa axit cũng không phải là không có lợi.
Lợi ích có thể kể đến rõ rệt nhất chính là giúp giảm đi hiện tượng nóng lên của trái đất. Để giải thích cho hiện tượng này bạn có thể kể đến chính là lượng mưa axit rơi xuống đầm lầy thì khí sunphua lắng đọng khiến vi khuận cạn kiệt nguồn thức ăn và khiến chúng không thể sản sinh ra được khí metan. Đây chính là khí khiến trái đất của chúng ta bị nóng lên.
NHỮNG BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG MƯA AXIT
Có thể nói tình trạng mưa axit kéo dài có thể khiến ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người. Chính vì thế hầu hết các quốc gia, các nhà khoa học và chính phủ đều có những biện pháp để khắc phục tình trạng mưa axit này một cách hữu hiệu.
Hạn chế sử dụng nước mưa trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Có thể ngày xưa việc sử dụng nước mưa trong ăn uống là bình thường tuy nhiên việc ngày nay lượng nước mưa bị ô nhiễm khiến nguy cơ gây bệnh khi sử dụng là điều không thể tránh khỏi.
Ngày nay thì nên có quy hoạch các khu công nghiệp, nhà máy ra khỏi khu dân cư để kiểm soát được ô nhiễm môi trường đến người dân. Ngoài ra cần xử lý chất thải tốt trước khi xả thải ra môi trường xung quanh để tránh gây ô nhiễm không khí.
Khuyến khích việc sử dụng các sản phẩm từ nguyên liệu tự nhiên như các đồ dùng gia đình bảo vệ môi trường như ống hút bằng tre, cốc giấy, xe điện vv để giảm lượng khí thải ra khỏi môi trường xung quanh gây hiện tượng mưa axit.
Mỗi người dân cần phải nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường, phân loại rác thải, ưu tiên các đồ dùng gia đình có nguồn gốc tự nhiên.
THỰC TRẠNG MƯA AXIT TẠI VIỆT NAM
Mưa axit là một vấn đề quan trọng về ô nhiễm môi trường, và Việt Nam cũng không phải ngoại lệ. Dưới đây là một số thông tin về thực trạng mưa axit ở Việt Nam:
- Nguyên nhân: Các nguồn gốc chính của khí thải gây mưa axit tại Việt Nam bao gồm hoạt động công nghiệp, đốt chất đốt hóa thạch như than và dầu, phương tiện giao thông và nông nghiệp. Việc tăng cường quá trình công nghiệp hóa, tăng số lượng xe cộ và sử dụng phân bón hóa học trong nông nghiệp đóng góp vào vấn đề này.
- Khu vực chịu ảnh hưởng: Các khu vực công nghiệp và đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và các khu vực công nghiệp ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam thường chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ mưa axit. Đây là những khu vực có tập trung nhiều nguồn phát thải khí thải gây ô nhiễm.
- Ảnh hưởng đến môi trường: Mưa axit gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường tự nhiên, bao gồm hệ thống sông, ao hồ và rừng. Mưa axit có thể gây ra sự suy giảm đáng kể trong chất lượng nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái nước và động, thực vật sống trong môi trường nước.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người: Mưa axit có thể gây hại cho sức khỏe con người khi hít thở hoặc tiếp xúc trực tiếp. Các chất axit có thể tiếp tục với ảnh hưởng của mưa axit đến sức khỏe con người, các chất axit như axit sulfuric và axit nitric có thể gây kích ứng và tổn thương cho hệ hô hấp khi con người tiếp xúc với chúng.
Hy vọng bài viết trên sẽ giúp bạn hiểu thêm về mưa axit là gì? Tác hại của mưa axit đến đời sống và cách phòng tránh thích hợp. Mọi thắc mắc bạn vui lòng để lại bình luận bên dưới nhé!
Hotline
Messenger
Zalo