Heijunka Là Gì? Cân bằng chuyền Heijunka trong sản xuất

Trong các doanh nghiệp sản xuất thì yếu tố cân bằng sản xuất đóng vai trò quan trọng hàng đầu nhằm tạo ra sự ổn định. Để tránh trường hợp khi thì quá ít việc, khi thì quá tải trong khâu sản xuất thì Heijunka là một công cụ hoàn hảo để tối ưu hóa khả năng sử dụng nguồn lực và tối đa hóa năng suất sản xuất. Bài viết này, diendaniso.com sẽ chia sẻ cho bạn về cân bằng chuyền Heijunka trong sản xuất

CÂN BẰNG CHUYỀN SẢN XUẤT HEIJUNKA LÀ GÌ?

Cân bằng chuyền sản xuất (Heijunka) hay còn được biết đến với tên gọi Production Leveling. Đây là phương pháp giúp phân bố đều nhịp sản xuất và loại sản phẩm trong một khoảng thời gian nhất định. Heijunka nhằm hạn chế tối đa những biến động bất thường về khối lượng công việc ở từng công đoạn, vốn thường xuất phát từ thay đổi trong nhu cầu khách hàng. Để triển khai hiệu quả phương pháp này, người quản lý sản xuất cần nắm rõ năng lực và tốc độ xử lý cụ thể của từng công đoạn trong dây chuyền.

Cân bằng theo số lượng sản phẩm

Với các doanh nghiệp có đơn hàng biến động thất thường, việc điều chỉnh quy trình làm việc là cần thiết để đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu. Heijunka chính là công cụ lý tưởng trong trường hợp này, vì nó giúp cân bằng sản xuất bằng cách phân phối đồng đều khối lượng đơn hàng theo trung bình.

Hãy hình dung một doanh nghiệp sản xuất ô tô nhận được đơn hàng như sau trong một tuần (trung bình 500 xe):

• Thứ 2: 50 xe
• Thứ 3: 100 xe
• Thứ 4: 200 xe
• Thứ 5: 50 xe
• Thứ 6: 100 xe

Nếu áp dụng Heijunka, doanh nghiệp sẽ điều phối để sản xuất đều đặn 100 xe mỗi ngày. Cách làm này không chỉ giúp ổn định sản xuất mà còn giảm tải áp lực khi lượng đơn hàng bất ngờ tăng cao vào giữa tuần. Kết quả là dây chuyền vận hành mượt mà, ít gián đoạn và hiệu quả hơn.

HAI LOẠI CÂN BẰNG SẢN XUẤT HEIJUNKA

• Cân bằng sản xuất theo số lượng

Việc chỉ khởi động quy trình sản xuất khi có đơn hàng mới có thể không phải là chiến lược tối ưu, đặc biệt là đối với những doanh nghiệp thường xuyên đối mặt với biến động trong số lượng đơn đặt hàng. Trong những trường hợp như vậy, việc duy trì sự ổn định trong sản xuất là điều cần thiết để đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường. Phương pháp Heijunka giúp bạn đạt được sự cân bằng này bằng cách phân bổ sản xuất đều theo số lượng đơn hàng trung bình nhận được trong một khoảng thời gian nhất định.

Lấy ví dụ cụ thể, nếu doanh nghiệp của bạn có nhu cầu sản xuất trung bình là 500 xe mỗi tuần, nhưng khối lượng công việc lại thay đổi từng ngày – chẳng hạn thứ hai 50 xe, thứ ba 100 xe, thứ tư tăng vọt lên 200 xe, thứ năm trở lại 50 xe và thứ sáu là 100 xe – thì việc xử lý theo từng ngày sẽ gây ra áp lực không nhỏ. Thay vào đó, Heijunka cho phép bạn điều chỉnh quy trình sao cho mỗi ngày sản xuất đều đặn 100 xe, tạo nên một dòng công việc ổn định, dễ quản lý hơn.

Áp dụng phương pháp này sẽ giúp dây chuyền sản xuất vận hành trơn tru, liên tục, giảm thiểu căng thẳng do các biến động đột ngột trong khối lượng đơn hàng, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động tổng thể.

• Cân bằng sản xuất theo loại sản phẩm

Cân bằng sản xuất theo loại sản phẩm tương tự như cân bằng sản xuất theo số lượng, chỉ khác là bạn phải tạo ra một kế hoạch để phân cấp sản xuất dựa trên nhu cầu trung bình cho từng loại sản phẩm khác nhau mỗi ngày.

Ví dụ, thay vì lắp ráp tất cả các sản phẩm loại A vào buổi sáng và tất cả các sản phẩm loại B vào buổi chiều, bạn có thể thay thế bằng các lô hàng A và B nhỏ hơn với số lượng phù hợp. Như vậy bạn sẽ không phải sản xuất ra sản phẩm A hoặc B với số lượng lớn hơn nhiều so với nhu cầu của khách hàng.

HEIJUNKA THƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG KHI NÀO?

Chúng ta cùng lấy một ví dụ: Tại một nhà máy sản xuất thường gặp tình huống: 1 tháng có 200 đơn hàng, nhưng tháng sau chỉ còn lại 100. Với sự thay đổi liên tục như vậy làm cho nhà máy khó sắp xếp. Có lúc phải tăng ca, có lúc ngồi chơi. Điều này gây ra rất nhiều lãng phí.

Khi gặp phải những vấn đề như vậy thì sử dụng công cụ HEIJUNKA để giải quyết vấn đề này.

Tóm lại Heijunka được sử dụng khi: 

• Doanh nghiệp đối mặt với nhu cầu khách hàng thay đổi liên tục

Heijunka giúp “làm phẳng” các biến động trong đơn hàng bằng cách phân bổ sản xuất đều đặn theo thời gian. Điều này rất hữu ích khi nhu cầu thị trường không ổn định, nhiều loại sản phẩm, và số lượng thay đổi thường xuyên.

• Trong các dây chuyền sản xuất quy mô vừa và lớn

Khi khối lượng công việc lớn, nhiều loại sản phẩm, và nguồn lực phức tạp (máy móc, nhân sự…), Heijunka giúp điều phối sản xuất hợp lý, tránh tình trạng quá tải hay dư thừa.

• Khi doanh nghiệp muốn giảm tồn kho và sản xuất dư thừa

Heijunka hạn chế việc sản xuất theo lô lớn, từ đó giảm tồn kho, tối ưu chi phí lưu kho và tránh lãng phí do sản xuất thừa.

• Khi cần tối ưu hóa hiệu suất và sự linh hoạt

Trong môi trường sản xuất đa dạng sản phẩm, Heijunka giúp lên kế hoạch sản xuất linh hoạt mà vẫn đảm bảo hiệu quả cao, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng các đơn hàng gấp hoặc đặc biệt.

• Khi doanh nghiệp muốn ổn định nguồn lực (nhân công, thiết bị)

Heijunka giúp cân bằng khối lượng công việc mỗi ngày, tránh tình trạng tăng ca, dừng máy hay gián đoạn sản xuất do thay đổi đột ngột.

NHỮNG THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN HEIJUNKA

• Takt time: Thời gian cần để hoàn thành một sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách hàng; có thể được coi là tỷ lệ mua của khách hàng. Nó là hướng dẫn cho toàn bộ việc triển khai heijunka.
• Cân bằng sản xuất về Số lượng: Sản xuất ở mức nhu cầu trung bình dài hạn và giữ một lượng hàng tồn kho đệm tỷ lệ thuận với sự thay đổi của nhu cầu, sự ổn định của quy trình sản xuất và tốc độ vận chuyển.
• Cân bằng sản xuất về Loại: Về cơ bản, tạo ra mọi sản phẩm mỗi ngày và dự trữ khả năng thay đổi linh hoạt; sử dụng hộp heijunka để hình dung quy trình và lịch trình sản xuất.
• Hộp Heijunka: Sơ đồ làm việc của phân loại và tiến độ sản xuất.
• Làm việc chậm rãi và nhất quán: Taiichi Ohno, người sáng lập Hệ thống Sản xuất Toyota, nói tốt nhất: “Con rùa chậm chạp nhưng kiên định sẽ gây ra ít lãng phí hơn và đáng mơ ước hơn nhiều so với con thỏ tốc độ chạy phía trước và sau đó thỉnh thoảng dừng lại để ngủ gật. Hệ thống Sản xuất Toyota chỉ có thể thành hiện thực khi tất cả công nhân trở thành những con rùa cạn. ”
• Thời gian chuyển đổi (chang-over-time): Hiệu quả của việc chuyển đổi là điểm tựa của heijunka; thu hẹp thời gian chuyển đổi giúp thắt chặt dòng giá trị giữa cung và cầu.
• Tồn kho đệm: Chuẩn bị sẵn một số sản phẩm để vận chuyển vào đầu mỗi chu kỳ sản xuất là điều cần thiết để làm suôn sẻ sản xuất và cân bằng nhu cầu với tỷ lệ và chất lượng phù hợp để giảm thiểu lãng phí tài nguyên trên dây chuyền.
• Tiêu chuẩn hóa loại hình: Bằng cách sản xuất một trong mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ mỗi ngày, kiến ​​thức có thể được chia sẻ dễ dàng hơn giữa các loại để mang lại lợi ích cho mọi quy trình.

>> Chuyển đổi nhanh SMED là gì? Lợi ích của SMED trong sản xuất

Hộp Heijunka là gì?

Có thể thấy tâm điểm của phương pháp này chính là Hộp Heijunka. Đây là một công cụ giúp bạn hình dung lịch trình sản xuất. Về cơ bản, Heijunka box là một hệ thống trực quan hóa các đơn đặt hàng của từng loại sản phẩm theo nhu cầu trung bình, giúp cho quá trình sản xuất liên tục và đạt được một dòng chảy tối ưu.

Cấu tạo của Hộp Heijunka bao gồm mạng lưới được chia nhỏ thành từng ô theo loại sản phẩm và số lượng cần sản xuất. Mỗi ô như một thùng chứa cho các công việc theo lịch trình mà bạn cần phải hoàn thành.

Ví dụ, bạn có thể thiết lập một hộp Heijunka với hàng ngang đại diện cho từng loại sản phẩm và hàng dọc đại diện cho các ngày trong tuần. Đặt các thẻ Kanban vào mỗi hộp theo đúng loại sản phẩm và đúng ngày cần sản xuất. Điều này giúp cho nhân viên có thể nhận biết một cách nhanh chóng và dễ dàng những việc họ nên làm vào những khoảng thời gian nhất định.

Heijunka giúp cho tốc độ sản xuất ổn định nhất có thể, nhằm kiểm soát hàng tồn kho, giảm thời gian giao hàng mà vẫn đáp ứng được nhu cầu của khách hàng cả về sản loại và số lượng sản phẩm.

NỘI DUNG CỦA PHƯƠNG PHÁP HEIJUNKA

Các yếu tố cốt lõi của Heijunka

• Tính linh hoạt trong sản xuất

Với phương pháp Heijunka đòi hỏi khả năng sản xuất đa dạng sản phẩm trong một khoảng thời gian nhất định. Ví dụ, Doanh nghiệp bạn cần sản xuất quần bò với ba mẫu logo khác nhau trong vòng 30 phút, thì hệ thống sản xuất phải đủ linh hoạt để thay đổi mẫu in (screen printing) ba lần trong thời gian đó. Việc chuyển đổi này cần được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả để đảm bảo năng suất và thời gian sản xuất không bị gián đoạn.

• Tính ổn định trong vận hành

Một hệ thống Heijunka cần có sự ổn định trong quy trình sản xuất thì mới phát huy hiệu quả tối đa. Chẳng hạn, việc xác định sản lượng trung bình cho mỗi loại quần bò theo màu sắc sẽ giúp duy trì một nhịp độ sản xuất ổn định. Dựa trên số liệu này, doanh nghiệp có thể tính toán thời gian takt time – một chỉ số quan trọng để thiết lập lịch trình sản xuất phù hợp với tốc độ tiêu thụ của thị trường.

• Tính dự đoán về nhu cầu

Tuy không thể biết được chính xác từng đơn hàng trong tương lai nhưng doanh nghiệp vẫn cần xây dựng hệ thống dự báo nhu cầu tương đối.Dù chỉ mang tính ước lượng, việc có một bức tranh tổng quát về nhu cầu thị trường sẽ hỗ trợ rất nhiều trong việc xây dựng kế hoạch sản xuất linh hoạt và phù hợp.

Điều kiện tiên quyết để triển khai Heijunka

Phương pháp Heijunka không phải là một giải pháp đơn lẻ có thể áp dụng trong mọi hoàn cảnh. Thực tế, nó được xem là một công cụ nâng cao trong hệ thống sản xuất tinh gọn (Lean). Điều đó có nghĩa là Heijunka chỉ phát huy hiệu quả tối ưu khi doanh nghiệp đã và đang triển khai các phương pháp cải tiến Lean khác như 5S, Kaizen, Kanban hoặc TPM.

Nói cách khác, Heijunka là mảnh ghép quan trọng giúp đưa quy trình sản xuất đến trạng thái ổn định và bền vững, góp phần xây dựng một hệ thống sản xuất linh hoạt, hiệu quả và sẵn sàng thích ứng với biến động của thị trường.

SO SÁNH HEIJUNKA VÀ JUST-IN-TIME

Công cụ Heijunka được đánh giá là công cụ tiên tiến đạt đến trình độ “Vừa – đúng – lúc” (Just-In-Time/JIT). Heijunka làm đều và liên tục khối lượng công việc, đồng thời cũng loại bỏ sự quá tải hoặc quá áp lực công việc dẫn đến các vấn đề về an toàn và chất lượng. So với công cụ Just-in-time thì công cụ này có một số điểm khác biệt như sau:

LỢI ÍCH KHI DOANH NGHIỆP ÁP DỤNG CÂN BẰNG CHUYỀN HEIJUNKA 

Hiện nay hầu hết các doanh nghiệp sản xuất tiên tiến trên thế giới đều có áp dụng cân bằng chuyền Heijunka. Hệ thống này giúp duy trì nhịp độ sản xuất ổn định và đều đặn, giúp doanh nghiệp linh hoạt thích ứng với sự thay đổi trong nhu cầu thị trường. Thay vì sản xuất theo từng đợt lớn dễ dẫn đến tình trạng dư thừa, Heijunka hướng đến việc cân bằng số lượng và chủng loại sản phẩm mỗi ngày, tối ưu hóa hiệu suất của dây chuyền sản xuất.

Những lợi ích nổi bật khi ứng dụng Heijunka trong sản xuất:

• Phương pháp này tránh cho doanh nghiệp bị cuốn theo sự biến động bất thường về chủng loại và số lượng sản phẩm từ các đơn hàng thực tế.
• Hạn chế sản xuất theo lô lớn, từ đó giảm thiểu rủi ro dư thừa sản phẩm.
• Giúp cho doanh nghiệp giảm tồn kho thành phẩm, giúp tối ưu không gian lưu trữ và chi phí bảo quản.
• Cắt giảm chi phí sản xuất, chi phí vốn và gánh nặng tài chính thông qua việc phân bổ khối lượng công việc đồng đều, duy trì sản lượng hàng ngày ổn định.
• Ổn định nguồn lực – con người và máy móc không bị quá tải, giảm áp lực và nâng cao mức độ an toàn lao động.
• Heijunka rút ngắn thời gian sản xuất (Lead time), nâng cao khả năng giao hàng đúng hẹn.
• Hỗ trợ xây dựng kế hoạch sản xuất linh hoạt, thích ứng hiệu quả với nhu cầu đa dạng và liên tục thay đổi của khách hàng.

VỊ TRÍ CỦA HEIJUNKA TRONG MÔ HÌNH CẢI TIẾN NĂNG SUẤT

Heijunka – hay còn gọi là Cân bằng sản xuất / Cân bằng chuyền, là một công cụ cốt lõi trong Lean Manufacturing với vai trò giảm biến động, phân phối khối lượng công việc đồng đều theo thời gian. Điểm bắt đầu của chuỗi giá trị Lean. Mỗi cải tiến bắt đầu từ nhận diện vấn đề hoặc cơ hội.

Heijunka không hoạt động đơn lẻ, mà là một công cụ trung tâm kết nối với nhiều yếu tố trong hệ thống Lean, tạo ra một dòng sản xuất nhịp nhàng – ổn định – hiệu quả.

Heijunka liên kết chặt chẽ với:

• Takt time: Heijunka điều chỉnh kế hoạch sản xuất sao cho phù hợp với tốc độ yêu cầu của khách hàng.
• Kanban: Hỗ trợ kiểm soát dòng nguyên vật liệu và điều độ sản xuất phù hợp với kế hoạch Heijunka.
• Standard Work: Đảm bảo từng công đoạn sản xuất đều được cân bằng và đồng bộ.
• Kaizen: Heijunka cung cấp nền tảng ổn định để liên tục cải tiến.

ỨNG DỤNG HEIJUNKA TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ

Khoa học công nghệ ngày càng phát triển, việc triển khai Heijunka – công cụ cân bằng chuyền đã được hiện đại hóa thông qua việc tích hợp các công nghệ tiên tiến như: thiết bị IoT, máy móc thông minh, các hệ thống nhận diện tự động (RFID, mã QR/Barcode) và phần mềm quản lý sản xuất số hóa. Những giải pháp này cho phép doanh nghiệp theo dõi tình trạng vận hành dây chuyền và các bộ phận sản xuất theo thời gian thực.

Nhờ ứng dụng công nghệ số, người quản lý có thể chủ động phân bổ lại nguồn lực một cách hợp lý, đảm bảo cân bằng giữa nhân lực và máy móc. Điều này giúp giảm thiểu thời gian lãng phí, tối ưu hiệu quả sử dụng tài nguyên và nâng cao năng suất tổng thể trong sản xuất.

Hơn nữa, việc kết nối hệ thống qua Internet vạn vật trong công nghiệp (IoT) cho phép dữ liệu từ dây chuyền được đồng bộ và xử lý trên máy chủ trung tâm. Qua đó, các kỹ thuật viên có thể dễ dàng đánh giá tình hình, ra quyết định và điều chỉnh nhịp sản xuất một cách chính xác, nhanh chóng và hiệu quả hơn bao giờ hết.