Bố trí mặt bằng là gì ? Cách bố trí mặt bằng sản xuất hợp lý

0
SHARES
45
VIEWS

Trong quy trình sản xuất tại nhà máy, để thuận tiện cho việc sản xuất sản phẩm thì việc bố trí mặt bằng sao cho khoa học là một trong những việc quan trọng. Việc bố trí mặt bằng thuận tiện về lâu dài sẽ đem lại nhiều lợi ích về việc giảm chi phí và tăng doanh thu. Trong bài viết này diendaniso.com sẽ chia sẻ cho bạn việc bố trí mặt bằng hợp lý để giúp quản lý sản xuất hiệu quả hơn.

BỐ TRÍ MẶT BẰNG TRONG SẢN XUẤT LÀ GÌ ?

Khái niệm bố trí mặt bằng trong sản xuất được các nhà máy áp dụng khá nhiều hiện nay. Về mặt khái niệm thì việc bố trí mặt bằng sản xuất trong doanh nghiệp chính là các công việc tổ chức, xắp xếp, định dạng không gian của các máy móc và trang thiết bị có liên quan tại các khu vực làm việc cùng các bộ phận phục vụ quá trình sản xuất cũng như cung cấp dịch vụ.

Việc bố trí sao cho thuận tiện và khoa học đang là vấn đề được nhiều tổ chức, nhà máy quan tâm. Việc bố trí không chỉ là xây mới mà còn đề cập đến việc thay đổi bố trí mặt bằng hiện tại sao cho hiệu quả hơn.

MẶT BẰNG TỐI ƯU TRONG SẢN XUẤT

Mặt bằng sản xuất là một trong những cấu thành quan trọng của nhà máy. Một mặt bằng sản xuất sẽ thường bao gồm các hệ thống nhà xưởng, máy móc vv. Một mặt bằng tối ưu cần đạt được những yêu cầu sau:

  • Đảm bảo thiện tiện cho việc vận chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm trong sản xuất.
  • Được đặt ở trong vị trí thuận lợi có tường bao ngăn cách các khu vực với nhau.
  • Phù hợp trong việc vận hành trang thiết bị và công nghệ, công suất
  • Đảm bảo an toàn cho người lao động trong đó: thoải mái, thoáng mát, đầy đủ phương tiện làm việc.

ẢNH HƯỞNG CỦA BỐ TRÍ MẶT BẰNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT

  • Chi phí SX : giảm thời gian chờ, nâng cao sản lượng, tiết kiệm năng lượng, giảm di chuyển của NVL…
  • Hiệu quả của hoạt động: tận dụng khả năng người-máy, phối hợp tốt giữa các bộ phận…
  • Thích ứng tốt trong việc thay đổi sản phẩm/dịch vụ: việc điều chỉnh ít nhất khi sản phẩm thay đổi …
  • Chất lượng: thao tác công nhân thuận lợi hơn, quy trình chuẩn hơn…
  • Người lao động: thoải mái hơn, thao tác chính xác hơn, an toàn hơn…
  • Sự lưu chuyển của NVL: hạn chế tối đa sự di chuyển của NVL giữa các trạm làm việc…
  • Điểm ứ đọng (bottleneck): tăng cường máy hoặc công nhân ở những trạm làm việc bị ứ đọng BTF…
  • An toàn cho người lao động: điều kiện làm việc thoải mái, tầm quan sát của công nhân là lớn nhất, giảm thiểu tai nạn do sự di chuyển NVL…
  • Việc chọn lựa thiết bị: phù hợp giữa các trạm để tránh điểm ứ đọng…
  • Tính linh hoạt của hệ thống: dễ thay đổi mặt bằng cũng như trang thiết bị khi điều kiện SX thay đổi…

LỢI ÍCH BỐ TRÍ MẶT BẰNG HỢP LÝ

Một khi việc bố trí mặt bằng sản xuất hợp lý sẽ giúp mang lại nhiều lợi ích như sau cho doanh nghiệp:

  • Đảm bảo đủ không gian cho việc xắp đặt máy móc vận hành cũng như đi lại vận chuyển của nhân viên trong công ty.
  • Thuận tiện cho việc di chuyển phối hợp giữa các bộ phận, người lao động khiến tối thiểu hóa chi phí vận chuyển nguyên vật liệu và sản phẩm.
  • Tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thông tin nhanh chóng giữa các bộ phận và xử lý kịp thời các hoạt động kiểm soát đã xảy ra trước đó.
  • Với loại hình dịch vụ thì việc bố trí mặt bằng hiệu quả sẽ giúp thuận tiện hơn cho khách hàng đi xem và chọn lựa hàng hóa từ đó gia tăng được doanh số bán hàng.

CÁC CÁCH BỐ TRÍ MẶT BẰNG

Tùy theo từng lĩnh vực mà việc bố trí mặt bằng sản xuất cũng có sự khác nhau. Tùy theo lĩnh vực ngành nghề mà chúng tôi sẽ đưa ra cho bạn một số cách thức bố trí mặt bằng sao cho hợp lý.

  • Bố trí mặt bằng theo sản phẩm: Đây là dạng bố trí hoạt động theo một dòng liên tục. Những công việc cần thực hiện để hoàn thành một nhiệm vụ sẽ được xắp xếp cùng nhau. Dòng di chuyển của sản phẩm có thể theo một đường thẳng, đường gấp khúc, có dạng chữ U, chữ L, W, M hay xương cá.

Đây là hình thức bố trí mặt bằng khá hợp lý cho dạng dây chuyền sản xuất theo sản phẩm. Máy móc thường hoạt động theo dạng tự động hóa và nhân viên có thể phụ trách 2 hay nhiều máy một lúc. Vật tư thì có thể di chuyển theo băng tải hoặc dây chuyền. Đây là một hình thức bố trí khá phù hợp với sản xuất hàng loạt và liên tục. Khối lượng sản phẩm lớn cũng như những công việc mang tinh chất ổn định và lặp lại.

  • Bố trí mặt bằng theo quá trình: Bố trí theo quá trình có tên gọi khác là bố trí heo chức năng hoặc theo công nghệ. Đây là dạng bố trí thường thấy ở các siêu thị và văn phòng ở ngân hàng hay bệnh viện. Sản phẩm chế tạo sẽ di chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác theo trình tự các công đoạn.

Loại bố trí này cần thiết có một địa điểm mặt bằng rộng vì khối lượng nguyên vật liệu khá nhiều. Mặt bằng này theo quá trình có nhiều mẫu mã đa dạng với đơn hàng thường thay đổi. Chính việc này sẽ đòi hỏi lực lượng lao động lành nghề và cần nhiều lệnh sản xuất.

  • Bố trí mặt bằng theo vị trí cố định: Đây là dạng bố trí theo việc mang máy móc thiết bị đến để thực hiện công việc tại chỗ. Với hình thức này phù hợp với các sản phẩm dây chuyền lớn cồng kềnh và khó di chuyển linh động. Một số ngành phù hợp có thể kể đến là sản xuất xây lắp công trình, sản xuất máy bay hoặc đóng tàu vv.
  • Bố trí mặt bằng theo nhóm: Đây là dạng bố trí mặt bằng theo sự kết hợp của bố trí theo sản phẩm và bố trí theo quá trình sản xuất. Đây là việc sắp xếp máy móc, thiết bị tập trung để sản xuất một sản phẩm hay nhóm sản phẩm có đặc tính tương tự nhau.

Một dạng bố trí hỗn hợp khá phổ biến là bố trí mặt bằng sản xuất dạng tế bào, theo đó thiết bị và các tổ làm việc được sắp xếp thành nhiều “cell” nhỏ (ô hay ngăn làm việc của công nhân) nối kết liền nhau để các công đoạn hay tất cả các công đoạn của một quy trình sản xuất có khả năng diễn ra trong một hay nhiều “ô” liên tục.


NGUYÊN TẮC BỐ TRÍ MẶT BẰNG SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP

Việc bố trí mặt bằng một cách hợp lý như trên sẽ mang lại nhiều lợi ích như tăng năng suất và giảm lãng phí và sự gián đoạn không cần thiết. Việc bố trí mặt bằng hợp lý cần phải dựa trên những nguyên tắc như sau:

  • Tuân thủ quy trình công nghệ sản xuất

Thứ tự của các phân xưởng cần được xắp xếp một cách khoa học theo đúng trình tự công nghệ sản xuất sản phẩm. Phân xưởng nên đặt gần kho nguyên liệu và phân xưởng cuối cùng nên đi qua cần đặt gần kho thành phẩm giúp giảm được thời gian và khoảng cách di chuyển. Hai phân xưởng trực tiếp trao đổi sản phẩm sẽ nên bố trí đặt cạnh nhau.

  • Thuận lợi cho khả năng mở rộng sản xuất

Một khi chọn lựa được vị trí và địa điểm bố trí mặt bằng sản xuất thì tổ chức, doanh nghiệp cần tính đến khả năng mở rộng hơn nữa sẳn xuất trong tơng lai. Người làm quản lý cần tính được trường hợp này trong tương lai để chủ động hơn.

  • Đảm bảo an toàn cho người sản xuất và lao động;

Một khi bố trí mặt bằng sản xuất thì doanh nghiệp của bạn cần tuân thủ hơn nữa những quy định như: điều kiện làm việc có đảm bảo an toàn cho nhân viên hay không, máy móc thiết bị có đảm bảo chất lượng và được kiểm tra định kì hay không, các kho nguyên vật liệu có đủ thiết bị chống cháy nổ và bố trí thoáng mát vv

  • Tận dụng hợp lý không gian làm việc

Việc sử dụng tối đa diện tích mặt bằng là một yếu tố giúp doanh nghiệp có thể giảm thiểu được lãng phí không cần thiết trong nhà máy.

  • Đảm bảo tính linh hoạt của hệ thống

Việc linh hoạt trong sản xuất là vấ đề khá quan trọng của nhà máy cần tính đến. Một khi quy mô được mở rộng thì việc bố trí sản xuất cần xét đến việc hê thống đó sẽ thay đổi tính toán sao cho thực hiện được những thay đổi này mà không tốn quá nhiều chi phí hoặc làm ảnh hưởng đến quá trình sản xuất.


Bố trí mặt bằng sản xuất hợp lý đang là một xu thế tất yếu các doanh nghiệp muốn gia tăng năng suất lao động và doanh thu đồng thời giảm thiểu tối đa chi phí không cần thiết. Đón đọc thêm nữa những kiến thức mà diendaniso.com chia sẻ tiếp theo để có thêm nhiều kiến thức hữu ích cho doanh nghiệp của bạn.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *