Được ra đời năm 1980 do tiến sĩ TS. Edward de Bono phát triển. Phương pháp “6 chiếc mũ tư duy” nhằm đưa ra các quyết định đẻ dựa trên các quan điểm và góc nhìn khác nhau. Phương pháp này được sử dụng trong các buổi tư vấn tư duy phản biện, và giải quyết vấn đề trong cuộc sống. Bài viết này diendaniso.com xin chia sẻ cho bạn về những kiến thức thú vị về phương pháp 6 chiếc mũ.

Nội dung
KHÁI NIỆM 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY
Khái niệm 6 chiếc mũ tư duy là một trong những phương pháp khá nổi tiếng được ra đời từ tiến sĩ tâm lý Edward de Bono. Trong năm 1985 khi ông ra đời cuốn sách về phương pháp 6 chiếc mũ tư duy này với tự đề “Six Thinking Hats” và đã được chuyển thể sang tiếng Việt.

Theo đó thì trong phương pháp 6 chiếc mũ tư duy đưa ra những ý tưởng cốt lõi khuyến khích sự sáng tạo và khám phá ra những ý tưởng mới nhờ vào việc nhìn nhận vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau. Với mỗi một màu sắc khác nhau trên 6 chiếc mũ tư duy sẽ được thể hiện qua những quan điểm khác nhau với cùng 1 vấn đề. Cụ thể
- Mũ màu trắng – tư duy khách quan
- Mũ màu đỏ – tư duy cảm xúc
- Mũ màu xanh dương – tư duy tổ chức
- Mũ màu xanh lá – tư duy sáng tạo
- Mũ màu vàng – tư duy tích cực
- Mũ màu đen – tư duy mạo hiểm
TÌM HIỂU VỀ 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY
-
Mũ màu trắng
Chiếc mũ trắng này chính là đại diện cho tư duy về mặt dữ liệu và các thông tin. Với những người đội chiếc mũ này sẽ thường đưa ra được các phát biểu, nhận xét từ việc phân tích dữ liệu thực tế và khách quan. Một ví dụ được đưa ra là giá của số doanh thu trong tháng qua đạt được cũng như số ngày nghỉ phép của các nhân viên. Những người đội mũ trắng sẽ không có quyền đưa ra ý kiến hay bình luận mang tính cá nhân.
-
Mũ màu đỏ
Chiếc mũ màu đỏ đại diện cho sự tư duy mang cảm tính. Những phát biểu, nhận xét này thường dựa trên trực giác cảm nhận chứ không đưa ra dẫn chứng cụ thể. Lấy một ví dụ chính là người ta chỉ nói rằng ngày mai doanh số bán hàng cũng sẽ tăng cao và đó chỉ là cảm giác chứ không chứng minh được đó là điều chắc chắn.

-
Mũ màu đen
Với chiếc mũ đen này mang tính tư duy nghiêm túc hơn. Đây chính là đại diện của những người có một lối tư duy cẩn trọng và thường mang màu sắc tiêu cực. Những người đội mũ đen này khi phán đoán, nhận xét cũng sẽ nghiên cứu phân tích và đưa ra được mức độ rủi ro và hạn chế bên cạnh đó cũng tìm ra được những điểm yếu có thể gặp phải.
-
Mũ màu vàng
Với những người mang lối tư duy khá tích cực này cũng sẽ thường mang trên mình chiếc mũ màu vàng. Những người này mang trong mình niềm hy vọng, tư duy lạc quan và đặc biệt luôn nhìn nhận tìm ra điểm mạnh của đối phương.
-
Mũ màu xanh lá
Mũ màu xanh lá cần đầu óc suy nghĩ vì là những người đại diện cho lối tư duy sáng tạo. Họ sẽ phải dựa vào những hiểu biết và vận dụng óc sáng tạo để có thể đưa ra các phát minh, cũng như những ý tưởng đề xuất mới.
-
Mũ màu xanh dương
Đây được coi là một chiếc mũ quan trọng nhất trong 6 chiếc mũ. Chiếc mũ này chính là đại diện cho lối tư duy của một nhà quản lý. Họ sẽ tiếp nhận, phân tích tổng hợp và đưa ra các phán quyết cuối cùng. Từ đó họ cũng sẽ phải đối mặt một cách nghiêm túc nhằm đảm bảo được tính kỷ luật cũng như thống nhất của các tổ chức cũng như công ty.

ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA TƯ DUY 6 CHIẾC MŨ
Với phương pháp 6 chiếc mũ tư duy này áp dụng vào thực tế sẽ có được những mặt ưu điểm và nhược điểm. Chúng tôi xin chia sẻ cho bạn những ưu và nhược điểm của phương pháp này cho các bạn
-
Ưu điểm
Phương pháp 6 chiếc mũ tư duy có thể tạo ra được một góc nhìn đa chiều để giúp phân tích được vấn đề. Khi mỗi đội nhóm của bạn có một chiếc mũ khác nhau sẽ mang đến được nhiều ý kiến một cách đa dạng. Vấn đề tổng thể cũng có thể cân nhắc và phát huy được sự phát triển của cá nhân và một tập thể lớn mạnh.
Chưa hết, việc áp dụng 6 chiếc mũ tư duy cũng sẽ là cách giúp bạn rèn luyện được khả năng tư duy phản biện và cũng giúp khuyến khích việc sáng tạo thông qua các chiếc mũ.
-
Nhược điểm
Bên cạnh việc tạo ra được góc nhìn đa chiều về vấn đề này thì việc có quá nhiều ý kiến và góc nhìn có thể dẫn đến một cuộc hỗn loạn theo quan điểm. Với các chú ý đó không được xảy ra tranh cãi. Bên cạnh đó thì việc phân tích 6 khía cạnh cũng sẽ làm mất thời gian hơn. Lúc này thì vai trò của người quản lý cũng cần phải biết cách tổng hợp và đưa ra được các quyết định đúng đắn hơn.

QUY TRÌNH TIẾN HÀNH 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY
Để giúp áp dụng một cách hiệu quả 6 chiếc mũ tư duy thì chúng tôi xin chia sẻ cho bạn quy trình 5 bước cơ bản để có thể áp dụng tốt 6 chiếc mũ tư duy.
Bước 1: Đầu tiên sử dụng mũ màu trắng nhằm đưa ra tất cả các thông tin và dữ liệu có thật thông qua được những bằng chứng cụ thể và dữ liệu thông tin chính xác.
Bước 2: Việc sử dụng các loại mũ xanh lá nhằm đưa ra những ý kiến khá sáng tạo. Bằng việc nhằm đề xuất ra các phương án giúp giải quyết tốt các vấn đề.
Bước 3: Việc sử dụng chiếc mũ vàng hoặc mũ đen nhằm đánh giá được một cách toàn diện các ý kiến cũng như các luận điểm của chiếc mũ cây xanh lá.
Với chiếc mũ màu vàng thì bạn cũng có thể đề xuất được hướng giải quyết vấn đề đó theo hướng tích cực hơn. Việc này có được quyền lạc quan khi trả lời được tốt các giải pháp đó mang lại. Nếu như thực đơn có thể đưa ra được điểm thực thi thì cũng sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.
Với chiếc mũ màu đen của bạn thì cần thiết phải chỉ được ra những điểm khá tiêu cực và rủi ro. Từ đó đưa ra được những điểm hạn chế của việc áp dụng chúng nhằm giải quyết được tốt các vấn đề.
Bước 4: Bạn sử dụng chiếc mũ màu đỏ để có thể đưa ra được quan điểm thiên về trực giác và cảm xúc của các vấn đề.
Bước 5: Việc sử dụng chiếc mũ xanh dương nhằm chốt lại vấn đề trong cuộc thảo luận. Vấn đề được đưa ra kết luận và được giải quyết một cách hiệu quả nhất.

LỢI ÍCH CỦA PHƯƠNG PHÁP 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY
Như trên đã cho biết cụ thể từng phương pháp tư duy theo từng màu mũ. Việc áp dụng phương pháp tư duy 6 chiếc mũ này cũng sẽ giúp mang đến nhiều lợi ích khá thiết thực trong đời sống cũng như công việc.
Thúc đẩy tư duy đa chiều, toàn diện:
Có thể thấy được là việc tư duy bằng phương pháp 6 chiếc mũ có thể giúp thúc đẩy con người có cái nhìn đa chiều và tư duy tổng thể. Từ đó có thể giúp bạn có thể đưa ra được các quyết định một cách chính xác nhất Việc này giúp tránh tiếp nhận và đưa ra những phán quyết vấn đề một chiều chủ quan.
Nâng cao năng lực giải quyết vấn đề:
Việc có cái nhìn tổng quan và đa dạng có thể giúp hạn chế được việc giải quyết cũng như đưa ra được các vấn đề một cách cảm tính và suy đoán. Từ đó có thể giúp nâng cao được năng lực giải quyết tốt các vấn đề để đưa ra được các quyết định. Điều này là điều cực kì cần thiết không chỉ riêng cá nhân mà còn là cả các nhà lãnh đạo và quản lý.
Tăng cường sự sáng tạo và đổi mới:
Việc tư duy đa chiều khiến cho não bộ hoạt động mạnh mẽ hơn. Từ đó giúp phát triển và kích thích sáng tạo ra những quan điểm mới, góc nhìn mới. Đây chính là biểu hiện của sự phát triển trong suy nghĩ và tư duy.
Cải thiện hiệu quả làm việc nhóm:
6 chiếc mũ tư duy có thể được sử dụng cho hoạt động đội nhóm. Từ đó giúp bạn nhận biết ra cách đánh giá tiềm lực, những điểm mạnh và điểm yếu của mỗi cá nhân. Từ đó giúp đưa ra được những điểm mạnh để có thể hợp tác cùng nhau và tăng năng suất công việc.
Ứng dụng trong nhiều lĩnh vực:
Tư duy 6 chiếc mũ được ứng dụng ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau trong đời sống. Trong học tập, giáo dục, sản xuất, thương mại, dịch vụ,… tất cả đều cần sự tư duy đa chiều.
Cho đến ngày nay, kỹ thuật 6 chiếc mũ tư duy này đã được ứng dụng vào giảng dạy ở rất nhiều nơi trên thế giới, đồng thời trong kinh doanh, phương pháp này cũng được rất nhiều tổ chức lớn lựa chọn như Pepsi, Express, IBM, Polaroid,…












